అసంఖ్య

అభినందన కల్హారము

2011-04-14T16:28:00.000-07:00

శ్రీః
వ్యాస పౌర్ణమి - శ్రీముఖ ఆషాఢం
3-7-1993
శనివారం
విజయనగరం

ఆధ్యాత్మిక జీవనులు - శంకరభావనులు, బ్రహ్మశ్రీ ధవళ శ్రీరామావధాని గారికి వారి సహస్రచంద్ర దర్శనోత్సవ శుభసమయంలో గురుపూజామహోత్సవంనాడు శ్రీ శంకరమఠం - అద్వైతసభ కార్య నిర్వహకవర్గం సమర్పించు అభినందన కల్హారము
సాధుజీవనా!
ఆర్ష సాంప్రదాయ పరిరక్షణమే ధ్యేయంగా, వేదాధ్యన-బోధనలే లక్ష్యంగా, ప్రస్థానత్రయమే జీవనప్రస్థానంగా సాగుతున్న మీ జీవితం ఆధ్యతన మానవాళీకి ఆదర్శనీయం. ఆ బాల్యం వైదిక నిష్ఠావర్తనువై ధర్మో రక్షతి రక్షితః అన్న ఆర్ష సూక్తికి నిదర్శనంగా నిండుజీవితాన్ని పండించుకున్న మీ వ్యక్తిత్వం అస్మదాదులకు ఆదర్శనీయం

లోక కల్యాణ హితైషీ! మనుషుల మహర్షీ!
ఎనిమిదిన్నర దశాబ్దాలకు పూర్వం, గుడివాడ గ్రామంలో, నరసమ్మా వెంకటసోమయాజి పుణ్యదంపతుల గర్భశుక్తిముక్తాఫలంగా ప్రభవించినమీరు ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసానంతరం, సాలూరు - విశాఖ - విజయనగరాలలో వేదాధ్యయన సంపన్నులైనారు. పరమగురువులు బ్రహ్మశ్రీ ఆర్యసోమయాజుల పార్వతీశ్వర అవధాని గురుచరణుల అంతేవాసులై గురుప్రభోధిత ప్రస్థానంలో ఎంతో వాసిగాంచారు. తొలుత విజయనగర సంస్థాన వేంకటేశ్వరాలయంలో వేదపారాయణ నిర్వహణం, తరువాత రాజపురోహితులు బ్రహ్మశ్రీ ద్వారకాభమిడిపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రివర్యుల సహవాసంతో రాజకుటుంబ ధర్మకార్యాచరణం, ఆపై కంచి పరమాచార్య శ్రీ శ్రీ శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతీస్వాములవారి విజయనగర ఆగమనంతో, వారి శుశ్రూషాభాగ్యంతో, వారి అంతేవాసిత్వం, డాక్టర్ బెజవాడా గోపాలరెడ్డిగారి సమక్షంలో శంకర ప్రతిష్ఠా నిర్వహణంతో శంకరమఠాన్ని రిజిష్టరు చేయించి నేటివరకూ శ్రీ శంకరమఠ సర్వతోముఖాహివృద్ధికై అహోరాత్రాలు కృషి చేసే మీరు, మనుషలలో మహర్షులు. లోక కల్యాణ సంధాతలు.
ఇవికాక, శృంగేరీ పీఠాధిపతులు, కుర్తాళం స్వామివారు, ఉడిపి దక్షిణాదిమఠం స్వామి వారు, జియ్యరుస్వామివారిచేత సత్కరింపబడ్డారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పురస్కారం, స్థానిక రోటరీ లయన్స్ క్లబ్ ల వారు కూడా సత్కరించారు.

ఆర్ష విద్యాభూషణా!
వైదిక మార్గ నిష్ఠా ధవళయశోవిరాజితం మీ గేహం. ఋగ్వేద యజుర్వేద స్మార్తాధ్యయన విభాసితం మీ దేహం. రాష్ట్ర రాష్ట్రేతరాల్లో మీరు గావించిన ప్రతిష్ఠలు విజయనగర వైదికలోకానికే ప్రతిష్ఠాకారకాలు.

కంచిపరమాచార్యుల శతజయంత్యుత్సవ వత్సరంలో వ్యాసభగవానుని జయంతి పర్వదినాన సహస్రచంద్రదర్శనోత్సవాభిరామువైన మీకు శతశరద్దర్శనోత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించే అదృష్టాన్ని మాకు ప్రసాదించమని ఆ వేదపురుషుణ్ణి వేడుకుంటున్నాం.

మీ జన్మవంశ విద్యావంశాలు కల్యాణపరంపరతో కలకలలాడాలి. సర్వేశ్వరుడు మీకు శతవర్షాధిక ఆయుర్భాగ్యంతో ఇతోధిక ఆరోగ్య భోగభాగ్యాలు ప్రసాదించిగాక!

భవదీయులు
శ్రీ శంకరమఠ కార్యనిర్వహకులు
విజయనగరం

పద్యపుష్పోపహారము

2011-04-14T02:07:00.000-07:00

శ్రీముఖ వ్యాసపౌర్ణమి
తేదీ 3-7-1993

శ్రీరస్తు, శ్రీమత్పరదేవతాయైనమః

బ్రహ్మశ్రీ వేదమూర్తులు, బ్రహ్మనిష్ఠులు, తపస్సంపన్నులు, శ్రీ ధవళ శ్రీరామావధాని మహోదయులకు, వారి సహస్రచంద్ర దర్శన మహోత్సవ సందర్భమున సమర్పించిన పద్యపుష్పోపహారము

శా||
శ్రీవాణీహిమవద్గిరీంద్రతనయాసీమంతినుల్ ప్రేమనెం
తే వక్షోముఖపార్శ్వ భాగములయం దేపారగా నొప్పు నా
శ్రీ వైకుంఠవిధీందుశేఖరులు పేర్మిన్ బ్రోచుతున్ వేదవి
ద్యావాచస్పతి నీ బుధున్ ధవళ వంశాంభోధి రాకాశశిన్

సీ||
ఏబదేండ్లకు మున్నె యెంతయు భక్తితో
జంద్రశేఖర యతిస్వామి విమల
పాదపద్మమ్ములు స్వాంతమ్మునన్ నిల్పి
యర్చించునట్టి పుణ్యాత్మకుండు;
శంకరమఠము విజయనగరంబున
నెలకొల్పినట్టి ధన్యులను మిన్న
వేదమూర్తియు, శ్రౌతవిద్యావివేకియు,
మంత్రమూర్తియునైన మాన్యతముడు

గీ||
ప్రేమతోడుత నన్ను నెవ్వేళగాంచు
నట్టి మామక మాతులు ననవరతము
గొలుతు సధ్బక్తి గురుమూర్తి నలఘుయశుని
ధవళ వంశ్యు శ్రీరామావధాని, ననఘు

శా||
వేదోపాసనచే బవిత్రులయి సద్విఖ్యాతి నార్జించుటే
కా దెన్నోక్రతువుల్ పొనర్చి త్రిదివాగ్రస్వాస్థ్యముం గాంచి రెం
తే దాతల్ మఱితండ్రు; లాసరణినట్లే పూని మీ వంశమ
ర్యాదని నిల్పితి, రీవు నీయనుజు లార్యా! రామనామాంకితా!

చం||
ఎనుబదినాలుగేండ్లు చనియెన్ గడులెస్సగ; వేదపూరుషుం
డనియె శతాయువంచు; నటులౌటగొఱంత యెకింతలేక నీ
వనఘ! శతాయురున్నతి, ననామయభాగ్యముగాంచి, సత్తపో
ధనము గడించి మించుమ, నితాంత యశోనిధివై సుఖింపుమా!

చం||
పరమకృపావతారుడయి భవ్యతపోనిధియైన చంద్రశే
ఖరయతిసార్వభౌముల యఖండకృపారస మెల్లవేళదా
బరగగనీపయిన్, సకలభద్రములన్ గని, యస్మదాదులం
దఱకిని మార్గదర్శివయి, ధన్యులజేయుమి వేదవిద్వరా!

ఇట్లు,
వినీతుడు, మధురకవి
అనిపిండి వరాహనరసింహమూర్తి
విజయనగరము

సర్వేస్వరావళి-1: తెలుగదేల (పద్యం)

2011-04-03T19:44:00.000-07:00

విలువ లేని చోట విగ్రహమేల? చలువలేనిచోట చేరనేల?

2011-03-12T20:18:00.000-08:00

చాలారోజుల క్రితం, ఒక కాలేజీకి సంబంధించిన వీడియో ఏమైనా దొరుకుతుందేమనని యూట్యూబ్ లో వెతికా - అసలు ఇప్పుడు కాలేజి ఎలావుందో అని. ఏవో కొత్త ఆడిటొరియం కట్టేరుట అవీ, ఇవీ అని. దొరికింది.

ఏదో వార్షికదినోత్సవం కాబోలు. స్పూఫ్ లు, సినిమాపాటలకి డాన్సులకి బదులు, చిత్రంగా, సంగీతకచేరి జరుగుతున్నట్టుగా అనిపించింది. *** కాలేజీ డే నాడు శాస్త్రీయసంగీతకచేరీయా? ఏమిటీ శుభపరిణామం అనుకొంటూండగానే, వీడియో ఫోకస్ మరోచోటుకి మారింది. కొంతమంది "విద్యార్ధుల గుంపు" పైకి. మీద కచేరీ జరుగుతూంటే, కింద తీన్-మార్ కి శవానికి ఊరేగింపులాంటిది చేస్తూ, "enjoy" చేస్తున్నారు.

కాలం కొంచెం వెనక్కి వెళ్ళింది. నేనుతినే సొల్లుగడ్డి ఏమైనా తక్కువా అని, ఒక సినీ "అప"హాస్యనటుడు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజెలో తాగి తూలి ఏవో పేల్తున్నాడు.

కాలం మరింత వేగంగా వెనక్కి వెళ్ళింది. ట్యాంక్ బండ్ మీద కొన్ని విగ్రహాల్ని కొంతమంది “విప్లవకారులు" కూల్చెస్తున్నారు.

పై మూడు సంఘటనల్లో నాకు పెద్ద తేడా కనిపించలేదు. మనకు నచ్చకపోయినా, వంటపట్టకపోయినా, అది మన వారసత్వసంపద అని గుర్తెరగకపోయినా, కనీసం వాటి విలువేంటో తెలుసుకొంటేచాలు. అదీ కొరవడిందీరోజుల్లో.

మొదటిరెండు సంఘటనలు జరిగినవి తెలంగాణాలో కావు - సినిమాల్లో అత్యంత రొమాంటిగ్గా, ప్రత్యేక తెలంగాణావాదుల హృదయాలు గాయపడేలా, తెలుగుదనానికి పట్టుకొమ్మలు ఇవిమాత్రమే అనిపించేవిధంగా చూపబడే ప్రాంతాల్లోనే జరిగాయి. కనీసం ట్యాంక్ బండ్ మీద జరిగినదానికి, మంచో చెడో, ఒక ప్రేరణైనా ఉంది. కొంతమంది వ్యక్తుల దురాలోచనవల్ల మాత్రమే జరిగింది. మిగతావి చాలా సాధారణంగా జరిగినట్టు అనిపిస్తాయి. కానీ వాటి వెనకనున్న సమస్య ఒక్కటే.

మనం విచారించవలసిని విషయం, ఆలోచించవలసిన విషయం, ట్యాంక్ బండ్ విగ్రహాల పై దాడికన్నా తీవ్రమైన, విషమమైన సాంస్కృతిక రంగాలపై నిర్లిప్తత, నిరాశక్తత, అవగాహనారాహిత్యాలపై. కంటికి కనిపించకుండా ధ్వంసమవుతున్న జాతి మూలాలపై.

సమాచారవిప్లవం వచ్చినతర్వాతకూడా, వీటిని పరిరక్షించే బాధ్యతతీసుకోకుండా, కాపాడే హక్కుకోసం పోరాడ్డం - ఉన్న పరిమితవనరుల్ని దుర్వినియోగపరచడమే అవుతుంది. ఆ పరిస్థితులు నెలకొల్పనంతవరకూ -

విలువ లేని చోట విగ్రహమేల? చలువలేనిచోట చేరనేల?

విజయనగరం కౌముదీపరిషత్ - పంచసప్తతి కల్యాణకౌముది వసంతోత్సవాలు

2010-10-08T21:04:00.000-07:00

విజయనగరం కౌముదీపరిషత్ పంచసప్తతి కల్యాణకౌముది వసంతోత్సవాలు - 10th Oct to 12th Oct, 2010. ఆనందగజపతి ఆడిటిరియంలో. కార్యక్రమ వివరాలు సంక్షిప్తంగా:

10-10-2010

1) ఉ. 9 గం|| నుండి
ఉదయరాగం
- సాహితీవేత్తలకి సత్కారాలు
- కొత్త చివుళ్ళు (యువకవులచే 12 భిన్న సాహిత్యప్రక్రియలు)
- కనాశుల్కం చెణుకులు (A. B. సుబ్బారావు)
- దేవీభాగవతం (డా|| కె. మలయవాసిని)
2) సా. ౫ గం|| నుండి
- అందెల సందడి (భరతనాట్య ప్రదర్శన)
- శ్రీమద్రామాయణ కల్పవృక్షం, శ్రీ విశ్వనాధకవితావైభవం (మల్లంపల్లి అమరేశ్వరప్రాద్)
-కవిబ్రహ్మ తిక్కనకవితావైదుష్యం (ఆచార్య కొంపెల్ల రామసూర్యనారాయణ)
-పట్టుతేనె పలుకులతీపి (డా|| శ్రీనివాస రామానుజం)
-పద్యనైవేద్యం (ఘంటశాల ఆరాధకులు - ధవళ విశ్వకుమార్)

11-10-2010

1) ఉ. 9 గం|| నుండి
-రసతరంగిణి (డా|| శ్రీమతి వి. వెంకటరాణి, AIR విశాఖపట్టణం)
-మహదేవ వర్మ (హిందీ) సాహితీ వైభవం (డా|| చాగంటి తులసి)
-కృష్ణశాస్త్రి కవితామాధుర్యం (కె. తిరువేంగళమ్మ)
-కల్పవృక్షం కాంతులు (డా|| M.V. రమణారెడ్డి)
-తీపి చూపులు (బాలలచే నేత్రావధానం)
2) మ. ౩ గం|| నుండి
-సంగీతజ్ఞులకు తాంబూల సమర్పణం
-సాలూరికి స్వరనీరాజనం (విజయతరంగిణి - భీష్మ ఆర్కెష్ట్రా)
౩) సా. 6 గం|| నుండి
-ఆనంద బృందావనం (DD సప్తగిరి డైరెక్టర్ డా|| పి. మధుసూధనరావు)
-భారతీయసాంప్రదాయ సౌందర్యం (రామకృష్ణానంద వారి ప్రసంగం)

12-10-2010

1) ఉ. 9 గం|| నుండి
వెన్నల తళుకులు (ప్రసంగాలు)
- కాళిదాసు కళావిలాసం (శ్రీమాన్ గుదిమెళ్ళ రంగాచార్యులు)
-వరూధినీ వయ్యారం (RMS శాస్త్రి)
-భాసుని హాసతరగం (వేడూరు సత్యన్నారాయణమూర్తి)
-పోతన భాగవతం (పి. ఢిల్లీస్)
2) సా. 5 గం|| నుండి
వసంత విలాసం
-శ్రీమద్రామాయణంలో శాస్త్రవిజ్ఞానం (కె. పాండురంగ విఠల్)
-భువన విజయం (కె. కోటారావు బృందం)

గౌరవాధ్యక్షులు - మానాప్రగడ శేషసాయి
సభాధ్యక్షులు - ధవళ సర్వేశ్వరరావు
కార్యదర్శి - అడిదం శారద
కార్యనిర్వహణాధ్యక్షులు - పి.వి. నరసింహరాజు
విశిష్ఠ అతిధులు - బొత్స ఝాన్సీ (M.P), పూసపాటి ఆశోక్ గజపతి (M.L.A), బొత్స సత్యనారాయణ (M.L.A), కోలగట్ల వీరభద్రస్వామి (Ex. M.L.A)

కౌముదీ పరిషత్ - స్థాపన 1935
వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు - పట్రాయని సీతారామ శాస్త్రిగారు
కౌముదీపరిషత్ గత కార్యవర్గ ప్రముఖులు - పంతుల లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రులు (సంస్కృత కాలేజి) , వసంతరావు వెంకటరావు (M.R. కాలేజి), డి.ఎల్. నారాయణ (M.R. కాలేజి), పేరీ సూర్యనారాయణశాస్త్రి (సంస్కృత కాలేజి), తుమరాణ సత్యన్నారాయణ.

134,217,726

2010-09-27T23:21:00.001-07:00

The following article on chandassu was posted on telusA by Sri Prabhakar Vissavajjhala. The only changes
made are to correct the typos pointed out by him in a subsequent mail -

- Sri Ramakrishna Sanka (http://rksanka.tripod.com/)

What is 'chandassu'? How is it framed? (confining to telugu language only)

'chandassu' may be described as the one that designs the structural features of 'poetry'.

If so what is 'poetry'?

Poetry may be described as the 'mobilizing literature while itself keeps moving'. (kadalutoo, kadalincE saahityamE kavitvamu).

Doesn't 'prose' move? Can't it mobilize?

Sure it does. But, certainly not as gracefully, appealingly, memorably and aesthetically as 'poetry' does as everyone knows. It is easy to feel rather than to explain.

What makes this difference? Is it 'chandassu'?

'chandassu' only deals with the structural features of poetry. To be very specific it generates the 'rythm' of the 'literature' only. [Please ignore the term 'rhyme'in this context. Strictly speaking, 'rhyme' should be considered in figures of speeches (precisely, Sabdaalankaaraas) but not in 'chandassu'.] 'chandassu' should not be misunderstood as the representation of 'poetry' as many people tend to do so. chandassu is only a definable aspect of many definable and indefinable aspects of poetry.

Why is 'rythm' so important for 'poetry'? Does that bring the initial beauty to 'literature'? Can't things exist without 'rythm' and still be beautiful?

I wish people may not ask this question. For, the very existance of the universe itself is due to the 'rythmic' motion of the planets around the Sun. By the very rythmic rotation around itself and the Sun, the earth is resulting in the distinction of time into days, nights and years. If this rythm in the universe is absent/disturbed for any reason, the world may not make any sense. Even humans, for that matter all the living beings do keep maintaining rythms during the daily life as well as the life span (which are 'bilogical rythms'). Apparently, everything in the universe is rythmic, either in recognizable or unrecognizable manner. Coming to 'literature', even 'prose' is rythmic in an invisible manner due to grammar, without which a sentence becomes a haphazardous collection of words, which doesn't make any sense. However, this 'rythm' being very essential (sense-making oriented) is never considered as a 'rythm' at all. Probably, 'chandassu' may be described as a recognizable 'rythm' that is atributed to 'literature'.

In essence, one can say one doesn't like a 'rythm' in particular, and it is unwise to say that rythm is unnecessary.

Humans perceive information through the five 'senses' (vision, hearing, smell, taste and touch), which are assimilated by brain ultimately. It is often said that 'sarvEndriyaaNaam nayanam pradhaanam' (eye/vision is the best of all the senses.) However, there is nothing in the 'literature' to please the physical 'eye'. Literature is fundamentally perceived by listening or reading, where the 'ear' and subsequently the 'mind' play critical roles in understanding/appreciating it. Probably, due to inevitable situations in the past, where recitation was essential because of the lack of printing and copying facilities, it was more essential to make 'literature' more appealing by 'physical means'. So, as a matter of preliminary attraction, the strikingly rythmic patterns that aid the 'literature' are often very successful in catching the ears of the common public. As the 'rythmic literature' sounds like music, it can drag the attention of even the uninterested or the disinterested also at times and makes it long lasting in the minds too. However, a truly sensible, inquisitive, attentive, dedicated and probing soul always grasps the message equally from a non/less rythmic and a more rythmic literature in the same manner. Poetry, obviously, being much more than mere chandassu, as a matter of fact, with all its visibly flowing flair often stayed above'prose'in its appealing nature. (to be continued)

With regards,
Prabhakar Vissavajjhala

Chandassu (2 of 3)

How is 'chandassu' framed (in telugu)? How many types it is?

'chandassu' is framed based on the number of 'aksharaas' (syllables) in each and every line (paada) of a poem. As the same lines are repeated (aavRtta), these are called 'vRttaas'. If all the lines in a poem follow the same 'types of aksharaas', it is called a 'sama vRtta'. There are 26 types of 'chandassu'.

Before going into the deatils of them, what is an 'akshara'?

There are two separate 'telugu' equivalents for English words 'letter' and 'syllable'. The first one is 'varNamu' (letter). This is the basic 'letter' of the language (telugu) in the alphabets, hence, the name 'varNa samaamnaayamu'. These are 56 in telugu. However, the equivalent for 'syllable' in telugu is 'aksharamu'. 'Syllable' is often defined as the 'unit of pronounciation at a stretch' with a collection of letters (varNaas) in it. However, there is a critical but practical difference in 'English' and 'telugu' here. In English at least on quite a few occasions, a syllable may be a 'word' (i.e., one syllable words, for eg., pen, gun, fun, fan, bill, kill, kick, chick, duck, pick etc.) hence, sense-making. But certainly not that often, an 'aksharamu' (syllable) can be 'sense- making' (word) in telugu. To my knowledge, 'Sree, stree, lE!, pO!, raa!,chee!' and a few others may be the only very few exceptions possible.

Also, in telugu , every varNamu (letter) is an aksharamu (syllable), but every aksharamu can't be a varNamu. For eg. 'a, aa' are both varnaas and thereby aksharaas also. Whereas, in a word like 'svapnamu', 'sva' is an aksharamu (syllable), but not a varNamu (letter) as it has two 'varNaas' (sa and va) in it. These 'aksharaas' (syllables) are divided into 'laghuvu' and 'guruvu' based on the time period of pronounciation. (The scope of the discussion of 'laghuvu' and 'guruvu' distiction is beyond this article.) These 'aksharaas' (syallables, which very often don't make
complete sense in telugu) are the fundamental aspects in designing the 'chandassu'.

How many types of 'chandassu' are there?

(chandassu of 'jaatulu and upajaatulu' of telugu literature is beyond the scope of this article. chandassu of 'vRttaas' is only touched upon here.)

There are 26 types of chandassu. Each 'chandassu' is recognized by the number of 'aksharaas' present in each line of the poem. As an 'akshara' can be either a 'laghuvu' or a 'guruvu', the number of variations possible in each type of 'chandassu' follows a 'binary system'. The names /numbers of 'chandassu' and the numbers of 'sama vRttaas' that can be generated in each variety are as follows. _______________________________________________________________
# of chandassu Name # of aksharaas # of sama vRttas
per each line possible
_______________________________________________________________

1 ukta 1 2
2 atyukta 2 4
3 madhya 3 8
4 pratisTha 4 16
5 suprstisTha 5 32
6 gaayatri 6 64
7 ushTikku 7 128
8 anusThuppu 8 256
9 bRhati 9 512
10 paMkti 10 1,024
11 trishTuppu 11 2,048
12 jagati 12 4,096
13 atijagati 13 8,192
14 Sakvari 14 16,384
15 atiSakvari 15 32,768
16 ashTi 16 65,536
17 atyashTi 17 131,072
18 dhRti 18 262,144
19 atidhRti 19 524,288
20 kRti 20 1,048,576
21 prakRti 21 2,097,152
22 aakRti 22 4,194,304
23 vikRti 23 8,388,608
24 sukRti 24 16,777,216
25 abhikRti 25 33,554,432
26 utkRti 26 67,108,864
_____________________________________________________________

Total # of sama vRttaas in 26 chandassus is 134,217,726
_____________________________________________________________

Source for the chart: 'sulakshaNa saaramu' by 'lingamagunTa timmakavi. Supposedly a contemporary of 'tenaali raamakRshNa, so belongs to 1550s or so.

The amazing point is, inspite of the possible generation of millions of 'vRttaas' in 26 chandassus, the chandaah kartaas did not designate more than 200 vRttaas. The reason is anyone's guess.

Not that all the combinations aksharaas will generate a specific rythm that suits a meaningful disposition of the 'language' to form the 'literature'. This truly requires a genius to designate which of these forms or patterns will suit that particular 'language' (telugu). It requires lots of thorough knowledge of the language and much more than that. Of course. it is not known, how and why a triplet akshara unit is considered to set a 'gaNa' to design the sequence of a chosen 'vRtta'.

Inspite of 200 prescribed 'vRttaas', not more than 45-50 were regularly used in the various 'kaavyaas' over 1000 years of telugu literature.(to be continued)

With regards,
Prabhakar Vissavajjhala

chandassu (3 of 3)

List of sama vRttaas'
________________________________________________________________________
# of aksharaas Names of vRttaas gaNaas yati
________________________________________________________________________
8 vidyunmaala ma-ma-ga-ga 5
bhadrakamu ra-sa-va ....

10 maNi rangamu ra-sa-sa-ga 6

11 indra vraja ta-ta-ja-ga-ga 8
upEndra vraja ja-ta-ja-ga-ga 8
rathOdhatamu ra-na-ra-va 7
svaagatamu ra-na-bha-ga-ga 7
tOvakamu bha-bha-bha-ga-ga 7

12 bhujanga prayaatamu 4 ya 8
indra vaMSamu ta-ta-ja-ra 8
vamSastamu ja-ta-ja-ra 8
sragviNi 4 ra 7
druta vilambitamu na-bha-bha-ra 7
tOTakamu 4 sa 9
tOdakamu na-ja-ja-ya 8

14 vana mayUramu bha-ja-sa-na-ga-ga 9
vasanta tilaka ta-bha-ja-ja-ga-ga 8
madana -------do---------- 9

15 maalini na-na-ma-ya-ya 9
sarasaamkamu sa-ja-sa-sa-ya 10
sugandhi 7 ha-ga 9

16 panca caamaramu ja-ra-ja-ra-ja-ga 10

17 SikhriNi ya-ma-na-sa-bha-va 13
pRdhvi ja-sa-ja-sa-ya-va 9/12
mandaakraanta ma-bha-na-ta-ta-ga-ga 11

18 matta kOkila ra-sa-ja-ja-bha-ra 11
tarali bha-sa-na-ja-na-ra 11

19 SaardUlamu ma-sa-ja-sa-ta-ta-ga 13
taralamu na-bha-ra-sa-ja-ja-ga 12
mEgha visphUrjitam ya-ma-na-sa-ra-ra-ga 13
candrakaLa ra-sa-sa-ta-ja-ja-ga 11

20 mattEbhamu sa-bha-ra-na-ma-ya-va 14
utpalamaala bha-ra-na-bha-bha-ra-va 10
amburuhamu bha-bha-bha-bha-ra-sa-va 13

21 campaka maala na-ja-bha-ja-ja-ja-ra 11
sragdhara ma-ra-bha-na-ya-ya-ya 8,15

22 mahaa sragdhara sa-ta-ta-na-sa-ra-ra-ga 9,16
maanini 7 bha-ga 7, 13, 19
taraLamu 7 na-ga 13

23 kaviraaja viraajitam na-6 ja-va 8, 14, 20

24 kraUnca pada bha-ma-sa-bha-na-na-na-ya 11, 19

25 saadhvi bha-na-ja-na-sa-na-na-bha-ga8, 15, 22

26 prabhu 3 na-5 ja-va 9, 15, 21
malayajamu na-ja-na-sa-na-na-bha-na-va 8, 15, 22
mangaLa mahaaSree bha-ja-sa-na-bha-ja-sa-na-ga-ga 9, 17
______________________________________________________________________

In addition to the above 45, there are 5 more frequently used vRttaas.
______________________________________________________________________

27 laakshaNee vRtta bha-na-na-na-na-bha-na-na-sa 16

29 ramaNaka vRtta 9 na-va 9,17,25

30 layagraahi bha-ja-sa-na-bha-ja-sa-na-bha-ya
praasa yati at 9,18,27

34 layavibhaati na-sa-na-na-sa-na-na-sa-na-na-sa-ga
praasa yati at 10,20,30

danDakamu sa-na-ha- n(ta)--------ga or
n(ta)--------------------ga
All of it is considered as one 'paada'
without praasa and yati
_______________________________________________________________________

Merits and demerits of 'vRtta chandassu':

While compilation of tremendous 'poetic'literature is the major merit, the usage of 'vyardha padaas' to suit 'chandassu' (filler words) is the major demerit. While 'chandO haters' try to 'overplay' this aspect, 'chandO lovers' overlook this. Keeping this unresolvable issue aside, one got to accept that amazing skills of composing 'poetry' were evident on quite a few occasions in the telugu literature, where unparallel talents were brought into existance to express human feelings comprising of 'nava rasaas'.

While 'chandO haters' think that 'gaNa' oriented 'vRtta' chandassu is a hurdle, the 'chandO lovers' feel that as a 'cherishable challenge'. While creating rythm in the literature is the major function of 'chandassu', a maatraa chandassu, that is not bound by any 'sequences of gaNaas' can also be rythmic, which is also chandassu. However, it is unfortunate that both the'chandO haters' and 'chandO lovers' totally ignore this aspect very often.

By all means, 'chandassu' should aid and enhance the beauty of the 'language' and 'literature' as an undercurrent. Poetry (not chandassu) should reflect the brilliance and elegance of the poet, but not his/her labour in creating poetry. Afterall, poetry is for 'appealing', so it shouldn't created in an 'appaling' manner.

With regards,
Prabhakar Vissavajjhala

Note: The above text is copied from Ramakrishna Sanka (http://rksanka.tripod.com/). I am afraid that if those tripod sites are down, then we may loose this information. How do we explain what is chandassu to non-telugu speaking people and that poetic meter exists in telugu too.

క్రమాలంకార ద్వికర్ణ బంధ కందం

2010-08-27T23:29:00.000-07:00

క్రమాలంకారం అంటే కొన్ని వస్తువులని ముందుగా చెప్పి, ఆ తర్వాత వానితో క్రమంగా అన్వయించునట్లు, మరికొన్ని వస్తువులను కూర్చడం. పద్యరచనకి సంబంధించినంతవరకు, పద్యంలోని కొన్నిపాదాల్లొ ప్రశ్నలకి సమాధానాలు అదే పద్యంలో (చివరిపాదం) లో లభ్యమయ్యేట్టుగా రాయడం (ఇంతకు మించి పరిధి ఉందని నా అభిప్రాయం).

ఇప్పుడు అదే ప్రయోగాన్ని, బంధ కవిత్వంగా మార్చాలని చిన్న ప్రయత్నం. ఇంతకుముందు, కర్ణబంధ కందాన్ని ప్రయత్నించాను. ఇప్పుడు అదే ప్రక్రియని 8 x 8 మాత్రిక లోనె రెండు ప్రధాన కర్ణాలకి వర్తింప జేస్తే, అది ద్వికర్ణ బంధకందం అవుతుంది. ఇప్పడు ఆ రెండు కర్ణాలలో, పద్యం లో అడిగిన ప్రశ్నలకి సమాధానాలుంటే, క్రమాలంకార ద్వికర్ణ బంధ కందం అవుతుందన్నమాట.

Imagine a chess board. Assume that the top-left corner square is numbered as (r1,c1). The first principal diagonal is now given by the squares (r1,c1), (r2,c2),..., (r8,c8) and the second principal diagonal is given by the squares (r1,c8), (r2,c7),..., (r8,c1) .

Let us try embedding the answer to the first question in the 1st half of the 1st diagonal, 2nd answer in the 1st of 2nd diagonal, 3rd answer in the 2nd half of the 1st diagonal and finally, the 4th answer in the 2nd half of the 2nd diagonal.

1st answer: బిలబిల
2nd answer: కిలకిల
3rd answer: విలవిల
4th answer: కలశం
1st principal diagonal is: బిలబిల కలశం
2nd principal diagonal is: కిలకిల విలవిల

Our job is to write a కంద పద్యం such that when all of its letters are arranged in the form of a an 8x8 matrix, its principal diagonals should contain the above answers. For the purpose of this puzzle, we group the two letters in the 2nd and 4th padams as a single letter, relaxing the సర్వలఘుకంద requirement.

That is, we want to solve the following న్యస్తాక్షరి:

కం||
బి . . . | . . . కి | . ల . . |
. . ల . | . . బి . | . కి . . | . . . ల | ల . . .|
. . . వి | క . . . | . . ల . |
. ల . . | . వి . . | . . శ . | ల . . . | . . ం|

Here is my poorana:

కం||
బిలమున చెదలకి గలరొద?
కలల అలల బిరుదుకి రవికయగు లలన వాం
జ్ఞ్మలము? వికలహృదయ కలము?
లలన జడవిరియగ కుశములవలెయది శభo?

Being more explicit,

బిలమున చెదలకి గలరొద? బిలబిల
కలల అలల బిరుదుకి రవికయగు లలన వాంజ్ఞ్మలము? కిలకిల
వికలహృదయ కలము? విలవిల

లలన జడవిరియగ కుశములవలెయది శుభం? కలశం [It requires a stretch of imagination :). ఒక స్త్రీ శరీరాకృతి పుటాకర దర్పణం వలె, లేక ఒక మఱ చెంబుని పోలి ఉంటుంది. కుశము అనేద ఒక రకమైన గడ్డి. దర్భలు మామిడాకులు, మీద ఏటవాలుగా కొబ్బరికాయ తో ఉన్న కలశమును పోలి ఉంటుంది. ఆ స్త్రీ శ్రావణలక్ష్మి అవ్వొచ్చు, లేదా కల్పనారాయ్ కావొచ్చు. :)]

బంధ పద్య కవిత్వం - how to

2010-08-27T16:11:00.000-07:00

కర్ణబంధ కందం, చతురంగ బంధ కందం మొదలైవి బంధ పద్య కవిత్వ లోకొన్ని అంశాలు. మరి వీటిని ఎలా సాధన చెయ్యాలి. దీనకి సమాధానమే ఈ టపా. ఒక రెండు బంధ కంద పద్యాలని రాయడం ద్వారా, నేను అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకున్నవిషయాని చెప్పదలచకొన్నాను.

నేను వివరించబోయే ప్రయోగం కర్ణబంధ కంద పద్యానికి సంబంధించినదే అయినా, ఈ method మిగతా బంధ పద్యకవిత్వాలకి వర్తిస్తుందని అనుకొంటున్నాను. ఇక వివరాలలోకి పోతే,

కర్ణ బంధ కందం అనగా, ఒక సర్వలఘుకంద పద్యంలోని అక్షరాలని 8x8 మాత్రికలా అమర్చి, అమర్చగా వచ్చిన మాత్రిక ప్రధాన కర్ణం (principal diagonal) ఒక అర్ధవంతమైన వాక్యాన్నిస్తే, అప్పుడా పద్యం కర్ణ బంధ కందం అవుతుంది.

ఉదాహరణకి, కర్ణంలో ఇమడ్చదల్చుకున్న వాక్యం - రుధిరనిధి నలుపు (Black blood bank - ఈ మధ్య వార్తల్లో వస్తున్న రక్తనిధినుద్దేశిస్తూ) అనుకుందాం . పద్యానికి, ఈ వాక్యానికి ఎటువంటి సంబంధం ఉండకూడదు అన్నది, మరొక (optional) నిబంధన. ఒక విధంగా పరికిస్తే, బంధ కవిత్వం అనేది, న్యస్తాక్షరే. We adopt this line of thought.

Step-1:
Let us group four letters at a time, and separate those groups by "|". Place the required letters at the respective locations forming the "న్యస్తాక్షరి":
|. . . . | . . . రు | . . . . |
|. . ధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి | . . . . | . . న . |
|. . . . | . లు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-2:
Difficult to fill are the 2nd and 3rd padams as we have ధి in them. The only words I can think of with ధి are, జలధి, అంబుధి, పెన్నిధి etc., and words that start with ధి are, ధిషణుడు (బృహస్పతి). So, let us fill the padams with what we know.

|. . . . | . . . రు | . . . . |
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|. . . . | . లు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-౩:
We have decided the ప్రాసాక్షరం - ల due to జలధి. పు in the 4th padam is the యతిస్థానం. Therefore, we also need to begin 4th padam with పుల/పులి, పెల/పెలు, బుల, బె, etc.. I chose to use పులకిత.

|. . . . | . . . రు | . . . . |
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకిత| . లు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

but the word పులకరములు fits exactly. Lesser the number of constraints, the better it is.

|. . . . | . . . రు | . . . . |
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-4:
Completing the fourth padam is much more difficult now, since we dont know yet what we want convey in the poem. I dont know about కవయిత్రులు, but for me, nature, women, God are easy describe (think about విష్ణుసహస్రనామాలు and లలితాసహస్రనామాలు). I choose to describe a woman, and the word వనరుహలోచన occured to me. See where it fits now,

|. . . . | . వనరు | హ. . . . |
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-5:
Instead of లోచన/లోచని, use నయని since we need to use లఘువులు only. I am not sure if it should be నయన instead of నయని.

|. . . . | . వనరు | హనయని|
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-6:
We need one more adjective to complete the first padam. It should have the ల/లి/లు... as its second letter. How about లలిత పద

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి . | . . . . | . ర . . | . . . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-7:
How do we handle జలధి. In the first padam we are saying something about a flower floating on water and what it symbolizes. What lies beneath a deep lake? It is the darkness. While the visible part, the flower, signifies the outward beauty, its root, the darkness that does not have any impurities in it symbolizes the inner beauty. రజని is the darkness. What kind of darkness is it, and where do see it?

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | . ర . ర|జని . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Why did I place రజని such that జ occurs at the beginning of the 4th group in this padam. Because, that is the యతిస్థానం.

Step-8:
We need some వ్యర్ధపదాలు, the fillers, to complete the left-outs, to get

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | సుర సర|జని . . | ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-9:
We have బృహస్పతి troubling in the 3rd padam. How do we connect the women being described with బృహస్పతి in the 3rd padam. We need the help of her man.

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | సుర సర|జని విభు| ని . . .|
|. . . ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-10:

She wins the heart of her man by her deeds, devotion, love

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | సుర సర|జని విభు| ని తపం|
|బులను ధి |షణుడు . | . . న . |
|పులకర| ములు . . | . . . . |పు . . . | . . . .

Step-10:
She is so smart that she can please (పులకరములు) even బృహస్పతి with her arguments.

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | సుర సర|జని విభు| ని తపం|
|బులను ధి |షణువ|చనమునను|
|పులకర| ములు బడ | యునటుల |పు . . . | . . . .

Step-11:
పురిగొలుపడం is the only word that I could think which completes the poem*.

|లలిత ప|ద వనరు | హనయని|
|జలధి ని |సమకొను | సుర సర|జని విభు| ని తపం|
|బులను ధి |షణువ|చనమునను|
|పులకర| ములు బడ | యునటుల |పురిగొలు |పుభువిన్

Before I followed the above approach, the న్యస్తాక్షరి approach, I tried the puzzle using the 8x8 matrix as the building block . But we are trained to solve a conventional padyam. So, just recast the బంధ కవిత్వం as a న్యస్తాక్షరి, and everything seems to fall in place. Without loss of generality, the above method is applicable to other బంధ పద్య కవిత్వాలు.

* there may be some mistakes in my poorana, but what the heck, I tried. I may have failed, though.

కర్ణ బంధ కందం - (సెగటు/Bishop move)

2010-08-25T17:45:00.000-07:00

చ‘తురంగ’గతి బంధ కందము ఇక్కడ. మరి వెరే ఏరకంగా ప్రయత్నంద్దాం అనుక్కుంటే, కర్ణం (main diagonal) తీసుకుంటే అనిపించింది.

కం||
లలితపద వనరుహనయని,
జలధిని సమకొను సురసరజని, విభుని తపం
బులను, ధిషణు వచనమునను
పులకరములు బడయునటుల పురిగొలుపు భువిన్.

ఎఱ్ఱరంగులో ఉన్నవి న్యస్తాక్షరాలు. పద్యాన్ని, 8 x 8 మాత్రిక గా అమరిస్తే,

ల	లి	త	ప	ద	వ	న	రు
హ	న	య	ని	జ	ల	ది	ని
స	మ	కొ	ను	సు	ర	స	ర
జ	ని	వి	భు	ని	త	ప	౦
బు	ల	ను	ధి	ష	ణు	వ	చ
న	ము	న	ను	పు	ల	క	ర
ము	లు	బ	డ	యు	న	టు	ల
పు	రి	గొ	లు	పు	భు	వి	న్

కర్ణ బంధం కావించబడ్డ వాక్యం (బలిసిన మనుజుల) "రుధిర నిధి నలుపు". చదరంగం బోర్డులో సెగటు నడక, మొదటి గడి top,right corner (r1,c8)లో మొదలయ్యి (r2,c7),(r3,c6),.., .లమీదుగా సాగి (r8,c1) దగ్గర ముగుస్తుంది.

బంధకవిత్వం is like watermarking/cryptography. What I tried in particular here is to bring some contrast between the poem and its watermark.

చ‘తురంగ’గతి బంధ కందము

2010-08-25T06:49:00.000-07:00

చ‘తురంగ’గతి బంధ కందము రాయాలంటే, ముందు సర్వలఘుకందం ఒక్కటైనా రాయాలని, నిన్న ఒకటి రాసాను. ఆంధ్రామృతం బ్లాగులో మొదటగా చూసిన చ‘తురంగ’గతి బంధ కందము ప్రయత్నిద్దామని సంకల్పిచాను. కాకపోతే ఆచార్య చింతా రామకృష్ణారావుగారు చేసిన ప్రయోగం కొంచం కష్టమనిపించి, సరళమైన విధంగా, paved road మీద తురగగమనం సాగింది.

కం||
కలువ తళుకుబెళుకుల చెలి
యల కులుకులొలుకు కనులవియగు జిగిబిగి సొం
పుల శృతిలయగతులు వలపు
గొలుసులు ముడిపడి అలజడి గొలిపె నిలకడన్

8 x 8 పట్టికలో అమరిస్తే

క	లు	వ	త	ళు	కు	బె	ళు
కు	ల	చె	లి	య	ల	కు	లు
కు	లొ	లు	కు	క	ను	ల	వి
య	గు	జి	గి	బి	గి	సొ	౦
పు	ల	శృ	తి	ల	య	గ	తు
లు	వ	ల	పు	గొ	లు	సు	లు
ము	డి	ప	డి	అ	ల	జ	డి
గొ	లి	పె	ని	ల	క	డ	న్

చ‘తురంగ’గతి బంధం కావించబడ్డ వాక్యం "కలువచెలియకనులసొగసులు". చదరంగం బోర్డులో గుఱ్ఱం నడక, మొదటి గడి top,left corner (r1,c1) లో మొదలయ్యి రెండు అడ్డం (ఎడమనుంచి, కుడికి) ఒక నిలువు, ఇలా సాగింది. ఈ నడకలో సౌలభ్యం , ప్రతి మూడు అక్షరాలు ఏలాగూ ఒక అర్ధం వచ్చే వరుసలోనే ఉంటాయి. ఉదాహరణకి, చెలియ. ఇందులో ఉన్న మరో విశేషం, (r1 c1) దగ్గర మొదలైతే, (r6,c8) దగ్గర బోర్డు బయటకి వచ్చేస్తాం అంతరాయం లేకుండగా. అలాకాకండా, రెండు నిలువు, ఒక అడ్డం వేసినప్పుడు, వాక్యనిర్మాణం కొంచం క్లిష్టతరం అవుతుంది. మరొక విషయం, రెండవ పాదంలో, చివరి అక్షరం "సొం" ని "సొ + ం" గా విడగొట్టడం జరిగింది. ఇది సర్వలఘు కందం అవుతుందో అవదో తెలియదు మరి. అంటే, "డన్ = డ + న్" కి ఇచ్చిన exception, ఇక్కడకూడా వర్తిస్తుందా మరి? వర్తిస్తుందనే అనుకుంటున్నాను.

కాంగిరేసు బానిసల ప్రార్ధన - సర్వలఘు కందం

2010-08-23T21:56:00.000-07:00

కం||
అనుదినము కొలిచెదను, మరి
నిను తలచెదను, వలచెదను, నిజము ఒలిచెదన్.
వినుడు అతిశయము విడి వడి
గను ఒసగుము పలు పదవులు గణములు గనులున్.

ఊకదంఫుడు గారి సందర్భోచిత సవరణతో ఈ కరకర లాడే కందవేపుడు :)

కం||
అనుదినము కొలిచెదను, మరి
నిను తలచెదను, వలచెదను, నిజము ఒలిచెదన్.
వినియె అతిశయములను వడి
గను ఒసగుము పలు పదవులు గణములు గనులున్.

నెలనెలా వెన్నెల్లో జె.వి.రమణమూర్తి గారి మెరుపు

2010-08-22T21:09:00.000-07:00

ఈ నెల "హ్యూస్టన్ లో నెలనెలా వెన్నెల"లో జె.వి. రమణమూర్తి గారు ప్రత్యేక వక్తగా పాల్గొన్నారు. వింజమూరి అనసూయ గారు కూడా పాల్గొన్నారు.

రమణమూర్తిగారి -కంచు కంఠం, స్ఫురద్రూపం, స్పష్టమైన ఉఛ్ఛారణ, అన్నిటికీ మించి, నాటకం పట్ల ప్రేమ - ఆయన్ని రంగస్థలం పై అత్య్త్తమనటుడిగా తీర్చిదిద్దాయనడంలో సందేహంలేదు. అసలు నటన అంటే నిర్వచనం ఆయన మాటల్లో - acting is the art of listening. అలాగే దర్శకుడు అంటే - expert audience. సినిమాకి, నాటకానికి ఉన్నతేడా, సినిమాలో దర్శకుడి పాత్రఏంటి -ఇంకా ఎన్నో విషయాలు ప్రేక్షకులతో పంచుకున్నారు.

మరి కన్యాశుల్కం గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పఖ్ఖరేదు - అది ఆయన ఊపిరి. దూరదర్శన్ వారి కోసం కన్యాశుల్కం - మొత్తం 19 భాగాలు -నిర్మించారు. . ఈ version లో ఆయన గిరీశాన్ని చివర్లో పరివర్తన చెందిన వాడిగా మలిచేరు. ఇదే విషయాన్ని ఒక ప్రేక్షకుడు (సుదేష్) అడుగుతూ - "అప్పారావు గారికి మాత్రమే పాత్రని, కథని మార్చే హక్కు ఉంది. మీ వివరణ ఏంటి" అన్నందుకు, దాదాపు అరగంటపైన ఆ ఒక్క విషయంమీదే మాట్లాడుతూ -

అప్పారావు గారు అప్పటి సాంఘిక పరిస్థుతలకి కొంచం తలవంచుతూనే - damn it కథ అడ్డం తిరిగింది - అంటూ పాత్రని సంశయంలో పడవెయ్యాల్సి వచ్చింది

అంటూ అసలు కన్యాశుల్కం రాయడానికి ప్రేరేపించిన వాతావరణం గూర్చికూడా వివరించారు. నాటకంలోని పాత్రలని ఉటంకిస్తున్నప్పుడు నాటకం చూసిన అనుభూతి కలిగింది.
వారికినా పద్యకుసుమాంజలి:

ఉ||
జొన్నలగడ్డయన్ననది ఉజ్వలతారలబింబరూపమౌ
వెన్నెలగడ్డయే. కలడె వేరె గిరీశము కావ్యకన్యకా
వన్నియతెచ్చినట్టునిల? వ్యంగ్యము, రౌద్రము, మోహనమ్మువం
టన్నిరసమ్ములన్ గనెడి ఢాకిని ఢంకము దద్దరిల్లదా?

ఒక్క నాటకం గిరించే కాకుండా సినిమా విశేషాలు కూడా పంచుకున్నారు. ఆయన మొదటిసారి NTR ని కలవడం కోసం, సెట్ లోకి వెళ్తే, ఎదో షూటింగ్ మధ్యలో ఉన్న NTR షూటింగ్ ఆపి - "బ్రదర్, మీరు నన్ను క్షమించాలి. మీ పాత్ర (గిరీశం) ని నేను వెయ్యాల్సి వచ్చింది...."అంటూ కరచాలనం చేసి పరిచయం చేసుకున్నారుట. ఇలా ఎన్నో. కార్యక్రమం అయిపోయిన తరువాత ఒక ప్రేక్షకుడి (రవి) స్పందన ఇలా ఉంది:

I came to the program with total focus on food. I was very hungry when I arrived wanting to eat immediately but I completely forgot about it as the program started unfolding. The evening turned out to be another real vennela. I really liked the answers from him. His answers are almost like a presentation of a thesis. He can be easily awarded a doctorate on Kanya Sulkam. His subject matter expertize impressed me. I never read any books all my life. Many friends asked me either read or watch Kanya Sulkam but I did not unfortunately (fortunately now?).
I feel that I am very blessed in many ways and listening about the Kanya Sulkam from the original Gireesam (patent owner?) is one of those fortunes. His narration or analysis of the writer's perspective with all possible permutation that are required in all the characters is a well thought out and structured observations. I found him very scientifically entertaining.
I am very fortunate to come across great teachers all my life as all my teachers since my childhood always understood me and did their best to expand or clarify on my questions. I found one such teacher in him. His observation are very genuine and authentic in nature. He did not even miss to share his thoughts on SWAASA n DHYAASA which really impressed me. His remarks on DHYAAASA (mind and its tricky nature) seemed like passing remarks and silly or lighter side of the discussion but it sounded like the essence of his life. In fact he shared a great secret with us in a very casual manner.
His very well structured ( like SQL) presentation on the issues of those times and the evolution of Kanya Sulkam seemed like a dissertation. His talk not only covered his career but also his spiritual perceptions too. I somehow felt he is very simple and honest to the best of his ability. I found one more great teacher in him. I am a product of many great teachers and good bosses. n short it is a great learning experience for me personally. I will watch Kanya Sulakam.
The best part of this great man is he came without expecting anything from the crowd. He did not come to sell, market his products or any prospective ambitions and did not have any worries that somebody would steal his ideas. This aspect highlights his contentment which is career and personal life.
I met a great person.

వింజమూరి అనసూయగారు కూడా దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారి గురించి కొన్ని విషయాలు ప్రస్తావించారు. ఇదే సంధర్భంలో - సాహితీ-ప్రియుడు బ్లాగర్ సేకరించిన అరుదైన కృష్ణశాస్త్రి గారి ప్రసంగం గురించి వంగూరి చెట్టెన్ రాజు గారు ప్రస్తావించారు. ఆ సభలో అనసూయగారు ప్రారంభగీతం పాడేరుట. "జయ జయ ప్రియభారత.." పాట గురించి చెబుతూ, ఈ పాటకి తనే స్వరకల్పన (ఇళయరాజా కాదు) చేసాననీ కూడా చెప్పారు. 91 ఏళ్ళవయస్సులో ఆవిడా తన మూడవ పుస్తకం - ఎందరో మహానుభావులు - రాసేపనిలో ఉన్నట్టు చెప్పారు.
వారికినా పద్యకుసుమాంజలి:

ఆ.వె||
కృష్ణశాస్త్రి కైత కృతులబాసలు నేర్పు,
వింజమూరి గురుతుదొంతర వింజామర విసరా
స్వరఝరీలలామ సౌరభం గ్రోలగ
మనసున మల్లెల మాలలూగెన్ నా మదిన్ అహా!

ఈ వెన్నెల వీడియో లభించినప్పుడు లింక్ పోస్ట్ చేస్తాను.

ఇదేనండి ఇదేనండి భాగ్యనగరము - తెరవెనుక పాట

2010-08-22T11:58:00.000-07:00

జె.వి. రమణమూర్తి గారు "కన్యాశుల్కం" నాటికాన్ని (ఇప్పటికీ) ఒక యజ్ఞం లా నిర్వహిస్తున్న సోమయాజి. రంగస్థలంపై ఆయన అనుభవం 64 సంవత్సరాలు. ఆయన్ని "హ్యూస్టన్ లో నెలనెలావెన్నెల" లో భాగంగా కలిసే అదృష్టం కలిగింది. ఆయన తన సినీ రంగ ప్రవేశం గురించి వివరిస్తూ*

"....నా సినిమా ప్రవేశానికి ప్రధానకారణం "కాళరాత్రి" అనే నాటకం. ఈ నాటక ప్రదర్శనని హైదరాబాదులో చూసిన కొంతమంది సినీ ప్రముఖులు, నన్ను సినిమాల్లో ప్రయత్నించ వలసింది గా కోరారు. అలా ఎల్.వి. ప్రసాద్ గారు మొదటి సినిమా కోసం పిలిచినా, వారి మేనల్లుడు తిలక్ దర్శకత్వంలోనే మొదట నటించే అవకాశం వచ్చింది. అదే ఎమ్.ఎల్.ఏ చిత్రం. అవుట్ డోర్ చిత్రీకరణకోసం చిత్రబృందం కాశ్మీర్ అని, ఊటీ అని, తర్జన భర్జనలు పడుతుండగా, మీకు హైదరాబాద్ అనే ఊరుంది తెలుసా అనేసరికి, సభ్యులందరూ కాసేపు విస్తుపోయి -నిజమే కదూ అనుకుంటూ - అవుట్ డోర్ కోసం హైదరాబాద్ ని ఎన్నుకున్నారు. అప్పట్లో హైదరాబాదు ఎంతో రమణీయంగా ఉండేది. ఇక్కడి ప్రతీ వీధి, ఢిల్లీ పార్లమెంట్ రోడ్ అంత సుందరంగా ఉండేది.....

.. ఏ ప్రదేశం చూసినా సుందరంగా ఉండడం వలన, అలా నాలుగు కార్లలో వెళ్ళి, ఎక్కడంటే అక్కడ ఆగి, కావాల్సిన సీన్స్ - అనుకున్నవి, అనుకోనివి - తీసుకునేవాళ్లం. ఇవన్నీ ఎందుకయ్యా అని తిలక్ ని అడిగితే, చెప్తానుండు అని వాటిని ఒక 600 అడుగులకి కుదించి, కూర్చి, ఆరుద్ర గారిని పిలిచి ఈ దృశ్యమాలిక కి సరిపోయేవిధంగా ఒక పాటరాయమన్నారు. ఆవిధంగా ఇదేనండి, ఇదేనండి భాగ్యనగరము పాట పుట్టింది...."

అంటూ మరెన్నో విషయాల గురించి కూడా మాట్లాడారు. వీడియో లభ్యమైనప్పుడు లింక్ పోస్ట్ చేస్తాను.
చిక్కగా రాసే ఒక కలం కూడా ఇదేనండి, ఇదేనండి భాగ్యనగరము పాటపై ఒక ఊహాగానం చేసింది. విని ఆనందించండి.

* భావం మాత్రమే. యథాతథం కాదు.

రాముడు. ముదమున ఖురాను చదివె

2010-08-20T20:39:00.000-07:00

శంకరాభరణం బ్లాగరి ఆచార్య కంది శంకరయ్య గారిచ్చిన సమస్యాపూరణం
1. రాముని జంపి హర్షమున రాక్షసు లెల్లరు నాట్యమాడరే

నా పూరణ

ఉ||
క్షామముతోడిరాజ్యమున గద్దలు భిక్కుల భక్షమైననూ
కామమదమ్ములందు గురిగల్గిన శిక్షకులుండుటే నిజం.
క్షేమము లేనియా వికృతకేంద్రములో దయ విస్మరించి యా
రాముని జంపి హర్షమున రాక్షసు లెల్లరు నాట్యమాడరే

2. రాముడు ముదమున ఖురాను చదివె
నా పూరణ

కం||
నరలోకపు భూకబ్జా
సురులంతంబొందగ సురసురమని విడిచెన్
శరములు రాముడు. ముదమున
ఖురాను చదివెను రహీము కుశలము తోడన్.

బేరుమనేడ్వగలన్ కృపాకరో

2010-08-20T07:16:00.000-07:00

వృత్తం రాయాలంటే, అమ్మో అంత పెద్ద పద్యం ఎలారాయగలం అని ఒక భయం ఉన్నాది (ఉండేది). అప్పుడొచ్చిన ప్రశ్నలు:

వృత్తాల్ని ఎందుకు కుదించకూడదు
భరనభభరవ, ఈ వరుస క్రమాన్నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు, ఎలా ఎన్నుకున్నారు.
సంగీతంలో కొత్త రాగాలు కనుక్కుంటున్నారు. మరి ఛందస్సులో కూడా కొత్త వృత్తాలో, జాతులో, మరో వర్గాన్నో తయారుచెయ్యలేమే. చెయ్యాలంటే, దానికి పద్ధతి అంటూ ఏమైనా ఉందా?

ఉదాహరణకి, ఉత్పలమాల తీసుకొంటే:
భ ర న భ భ ర వ
U I I U I U I I I U I I U I I U I U I U
తానన తాన తా న తన తానన తానన తాన తా న తా
సరిగ్గా యతి స్థానం దగ్గర విడగొడితే,

భ ర న
భ భ ర వ

వీటితో, ఒక కందం, ఆటవెలది "లాంటి" పద్యాల్ని తయారుచెయ్యొచ్చు. ఇంకొంచం విశదీకరిస్తే, ఈ క్రింది సూత్రాలు తీసుకోవచ్చు

1 వ పాదం: భ ర న
2 వ పాదం: భ భ ర వ
3 వ పాదం: భ ర న
4 వ పాదం: భ భ ర వ

1-2 పాదాలు సంయుక్తంగా, అలాగే ౩-4 కలిపి ఉత్పలమాల నియమాలు పాటించాలి. అంటే

1 వ పాదం మొదటి అక్షరానికి, 2 పాదం మొదటి అక్షరానికి యతి-మైత్రి ఉండాలి.
౩ వ పాదం మొదటి అక్షరానికి, 4 వపాదం మొదటి అక్షరానికి యతి-మైత్రి ఉండాలి.
1 వ పాదం మొదటి అక్షరానికి, ౩ పాదం కి ప్రాస నియమం వర్తిస్తుంది.

ఇప్పుడు మరిన్ని ఆంక్షలు విధించొచ్చు, ఎలా అంటే

2 వ పాదం మొదటి అక్షరానికి, ఆందులో ౩ వ గణం మొదటి అక్షరానికి యతి-మైత్రి ఉండాలి (కందం లో లాగ)
4 వ పాదం మొదటి అక్షరానికి, ఆందులో ౩ వ గణం మొదటి అక్షరానికి యతి-మైత్రి ఉండాలి (కందం లో లాగ)

మరి కొంచెం బిగిస్తే

ప్రాస నియమం పాటించడం

ఈ నియమాలు పాటిస్తే, ఉత్పలమాల లోని, మొదటి రెండు, చివరి రెండు పాదాలు, వాటంతట అవే, "కందంలాంటి" పద్యాల్లాగ కనిపిస్తాయి. ఆ రకంగా ఆంక్షలతో కూడిన ఒక లఘువృత్తం తయరవుతుంది.

కనీసం ఇలా ఆలోచించడం వలన, ఒక ఉత్పలమాల పద్యాన్ని రాయగలిగాను. ఇదే నా మొదటి ఉత్పలమాల.

ఉ||
వృత్తము వ్రాయగన్ జడిసి వేరొక మార్గము లేకనే కదా,
చిత్తము పోరగన్, వగచి, చెత్తగ వృత్తము గీసితిన్, చఛా!
బెత్తము తీయకండి మరి బేరుమనేడ్వగలన్. కృపాకరా,
విత్తము నాటితిన్ ఇపుడె, విత్తులు, రూకలు సేకరించగాన్!

తప్పులు దొరకనంత వరకూ ఇది ఉత్పలమాలే. దొరికితే ఛ.లే.ప అవుంతుంది. :)

జయహో సర్దార్

2010-08-19T20:24:00.000-07:00

నాకు సర్దార్జీలంటే చిన్నప్పట్నుంచీ ప్రత్యేక అభిమానం. కారణాలనేకం. మొదటగా, సైన్యంలో ఎక్కువ కనిపించేది ఈ జాతే వారేకదా. డీడీ-౧ లో అప్పట్లో పరమవీరచక్ర ధారావాహికం వచ్చేది. అందులో కూడా పునీత్ ఇస్సార్ (ధుర్యోధనుడు) సర్దార్ పాత్ర ఇప్పటికీ గుర్తుంది. ఇవి కాకుండా, వాళ్ళ భాంగ్డా నృత్యాలు, మరీ ముఖ్యంగా ఢోల్ వాయిద్యం. వాళ్లు పలకరించే విధానం, నిష్కల్మష హృయం, శ్రమించే తత్వం, శరీర ధారుడ్యం - ఇలా ఎన్నో ఉత్తమ గుణాలు ఈ జాతిలో నాకు కనిపిస్తాయి. అటు సైన్యంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించడమే కాకుండా, గోధుమలు వగైరా తిండిగింజలని పండిస్తూ, దేశప్రజలని కడా పోషిస్తున్నారు. వారికి నా పద్యకుసుమాంజలులు:

ఆ.వె||
సిక్కుజాతి సమర సింహముకు జయహో.
ఉక్కుకండకు, నిప్పు గుండెలకు ప్రణతులు. జయహో
కర్షక కులతిలక. గైకొను జోతలు
శౌర్యపరాక్రమశోభితసైనికాగ్రేశరా.

అందుచేతనేనేమో, పంజాబ్ లో ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం, వేర్పాటువాదం, ఇందిరాగాంధీ మరణానంతరం సిక్కుల ఊచకోత అత్యంత బాధ కలిగించిన విషయాలు. ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం చల్లబడుతుందని, అప్పుటి పత్రికల్లో వచ్చే వార్తలబట్టి, దృశ్యాలనిబట్టి అసలు అనుకోలేదు. విచిత్రం, ఈ మధ్య సిక్కుల్లో మళ్ళే అంతర్గత కలహాలు మొదలయ్యి, అనిశ్చిత, అశాంతియుత వాతావరణం, మరో రూపంలో దాపురించింది. ప్రపంచంలో ఎక్కడా చూసినా అంతర్గత కలహాలే, ఇవే పోకడలు. సిక్కులు కూడా వీటికి అతీతులు కాదా! అహో!

my experiences with poetic meter

2010-08-19T08:59:00.000-07:00

In my view, there are two components to writing a poem with meter: technique and art.

1) Technique, the method of construction, can be learned and we need someone to teach us or we need to have sufficient resources for self-help. The online resources like the blogs by few telugu pandits/enthusiasts complement and enhance one's understanding, and sustain the interest, but they are not really a substitute for a formal training session on lines of a one-on-one with instant feedback.

2) The art component is left to the individual, which gives "personality" to
the poem. While this can also be taught, just as any other art, it is more
subjective in nature.

Why do we need a metered poem?
My observation is, poems written by many people without any emphasis on the meter, usually have an approximate meter and that approximation is quite close enough to being perfect. This suggest that, if we feel "right/good" about a poem, there might be an underlying meter. Meter is not something that is artificial. It has a "laya". The ganams, yati, prasa, ensure that when chanted/recited, the poem leaves an audible impression on the mind, at least that is the intent, in my opinion.

Is it hard?
Recounting my experiences, I used to take about two days to write in a
simple meter, but it came down to between half-an-hour to half-a-day.
Readers might be aware that I dont have any saraswati kataksham, but if you
practice, are persistent and sustain the interest, you can learn it. With
time, you will master it.

How do I write (the technique that I am using. By no means this is the only way, but the one that I developed)?

Formulate the idea. What do you want to convey? Gather those thoughts,and say it in plain sentences.
What are the other ways to express the same idea or similar idea? The vocabulary (eg. synonyms, sandhulu, samasalu, adjectives, fillers, exclamations etc..,) determines the diversity in "expressing" the theme and its strength.
Write the approximate version first.
Check the meter, make little modifications and go back to step 2 or 1
if necessary.

When step-4 requires many modifications, may be it is an indication that something is not looking good. The poem may not be phonetically pleasing and needs rework with the original idea.

Once you practice enough, the gana vibhajana happens on-the-fly, step-3 and step-4 alternate on-the-fly. By the time you finish, you will have a metered poem.

కీర్వాణెవరయ్యా? హింసకు హేతువయా (అందరి బంధువయా పాటకి పేరడి)

2010-08-18T12:02:00.000-07:00

ఈ మధ్య సంగీత దర్శకులు వాళ్ళ సినిమాల్లో టైటిల్ సాంగా, ఐటం సాంగా అన్న తేడాల్లేకుండా అన్నిపాటలు పాడేసి శ్రోతలని తెగ విసిగించెస్తున్నారు. అందులో అగ్రస్థానం కీరవాణిది. తరువాత, చక్రి, హీమేష్ మొదలైనవారు. వీళ్ళని - స్వరకర్తలు, స్వతహా పాటగాళ్ళు అయిన, ఘంటశాల, రాజేశ్వరరావు, ఇళయరాజా, రెహ్మాన్ - లతో పోలుస్తూ, సరదాకి అందరి బంధువయా టైటిల్ సాంగ్ - సూర్యుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా కి పేరడి (అసలుపాట నలుపురంగులోను, పేరడీ నీలంరంగులోనూ ఉంచబడ్డాయి) గా ఒక పాట.

సూర్యుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా
చంద్రుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా.
సూర్యుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా
చంద్రుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా.

ఘంట్సా లెవరయ్యా, గన గంధర్వుడేనయ్యా!
రాజేశ్వరు డెవరయ్యా, స్వరబ్రహ్మే కదవయ్యా.
ఇళైరాజెవరయ్యా, ఇసైజ్ఞానే పదవయ్యా.
రెహ్మానెవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా.
(గనగంధర్వుడయా -గాన గంధర్వుడయా లేదా ఘన గంధర్వుడయాకి శబ్దరూపాంతరం)

నేలనింగినీరూనిప్పూ, నిలువనిచ్చేగాలీ
తమతమ స్వార్ధం చూసుకుంటే, మన గతి ఏం కావాలి
కొంచెం పంచవయా, నువ్వు అందరి బంధువయా
మంచిని పెంచవయా, నువ్వు అందరి బంధువయా

ఘంటశాలిళైరాజ్ రాజేశ్వరుడు,
తమతమ స్వార్ధం చూసుకునుంటే, మీ గతి ఏమయ్యేదో?
కొంచెం ఆపరయా, మిరు హింసకు హేతువయా
పాటను పంచరయా, మరి అందరి బంధువవా

జగతికి ప్రేమను పంచుటకోసం, శిల్వను ఎక్కిన జీసస్
సత్యంకోసం విషంతాగి, సందేశం ఇచ్చిన సొక్రటీస్
అహింసయే తన గొప్ప ఆయుధం, అనినిరూపించిన గాంధి
తమకు ఎప్పుడు ఏమీ కాని, జనం కోసమే తపించి
సుఖాలు త్యజించి, మహాత్ములై నిలిచారు
వీరంతా ఎవరయ్యా, మనలాగే మనుషులయా!

జగతికి పాటను పంచుటకోసం, తప్పుకున్న ఇళయరాజు
ప్రతిభను పెంచుటకోసం, కొత్తవారిని తెచ్చిన రెహ్మాన్
భిన్నత చాటుటకోసం, ఎంతొమందిని మెచ్చుకున్న మహదేవుడే
తమకు ఎప్పుడు ఏమీ కాని, జనం కోసమే తపించి
స్వరాలు త్యజించి, మహాత్ములై నిలిచారు.
వీరంతా ఎవరయ్యా, మీలాగే స్వరకర్తలయా!

కీర్వాణెవరయా, మన హింసకు మూలమయా
కొంచం ఆపవయా, బాలూ ఏడ్చునయా
చక్రీ ఎవరెయ్యా, మన హింసకు హేతువయా
కీచ్వాణాపవయా, చెవిలో రక్తం వచ్చునయా
హేమేషె వరెయ్యా, మన హింసకు హేతువయా
టోపీ తీయవయ్యా, భువిలో యద్ధం వచ్చునయా.

సూర్యుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా
చంద్రుడు ఎవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా.

ఘంట్సా లెవరయా, మన అందరి బంధువయా
రెహ్మానెవరయ్యా, మన అందరి బంధువయా.

జనగణమన (కొత్త సంకలనం)

2010-08-14T18:56:00.000-07:00

రెహ్మాన్ "జనగణమన" స్వరకల్పన అనేక రూపాల్లో శబ్దీకరించబడింది. వాయిద్యాలతో మాత్రమే, గాత్రంతో మాత్రమే ఇలా. వాటిని మూలంగా తీసుకొని, రూపొందించినదే ఈ క్రింది వీడియో. ఉదాహరణకి, గాత్రంవెర్షన్ తో ప్రారంభమై, మధ్యలో వాయిద్యాలతో కూడుకొన్న "జనగణమన" కిమారి, చివరికి "జయ జయ జయహే" అంటున్నప్పుడు గాత్రం వెర్షన్ తో ముగుస్తుంది. వీడియో కు మూలం - వందేమాతరం, బేక్ టూ స్కూల్, + మరికొన్ని వీడియోలు.

- స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలతో

గమనిక:- ఇందులో నోబెల్ పురస్కార గ్రహీత నార్మన్ బోర్లాగ్ ని కూడా చూడొచ్చు. పతాకావిష్కరణకి ఆయన ముఖ్య అతిధిగా విచ్చేసారు. కాబట్టి ఈపాటికి మీరు గ్రహించే ఉంటారు, ఈ వీడియో కొన్నాళ్ళ క్రితం తయారుచేసినదని)

సత్సంపద లొనగూరునె సత్సంకల్పబలమున్న

2010-08-12T18:38:00.000-07:00

కం||
సత్సంప్రదాయము నిలుపు,
సత్సంఘము నెఱుపు, వెలయ సద్భావనముల్.
సత్సంపద లొనగూరునె
సత్సంకల్పబలమున్న(ను. ఓ) సద్గుణరాశీ!

- సుస్మితకి స్నాతకోత్సవ శుభాకాంక్షలతో

సొగసరి చిటుకున కనుమరు గయ్యెన్

2010-08-06T21:10:00.000-07:00

దాదాపు పది సంవత్సరాలు పాటు
విజయనగరం - విజయవాడ -చెన్నయ్ - బెంగుళూరు
రైలుమార్గం లో చదువు/ఉద్యోగరీత్యా శెలవులకీ, గట్రా తిరగడం మూలాన, ఆ ప్రయాణాల్లొ ఎన్నో అనుభవాలు ఎదురయ్యేవి.

అది విశాఖపట్నం ఒకటో, అయిదో ప్లాట్ ఫాం. రత్నాచల్ కోసం కాబోలు నిరీక్షుస్తున్నా, బల్లమీద కూర్చుని. ఇంతలో ఇంకేదో రైలు వచ్చి ఆగింది, ఒక పెట్టె తలుపులోంచి అవతలి ప్లాట్ ఫాం కనిపంచే విధంగా. ఏదో పరధ్యానంగా, ప్రపంచాన్ని పట్టించుకోకుండా ఉన్న నన్ను ఈ లోకంలోకి లాక్కొచ్చింది, అప్పుడే యవ్వనంలోకి అడుగుపెడుతున్న యువతి.

కం||
అరవిరిసిన విరిబోణి స
వరించె ముంగురుల. మధుర భావనఁ రేగన్ఁ
పరవశి మరల్చె జగముల్.
అరయగ, సొగసరి చిటుకున కనుమరుగయ్యెన్!

రైలు ఆగంగానే, అలా, వాష్ బేసిన్ దగ్గర ఉండే అద్దంలో తనను తాను చూసుకొని మైమరచిపోతోంది. అటు తిరిగి ఓమారు సర్దుకొని, మళ్ళీ ఇటుతిరిగి. అలా ఒక అయిదునిముషాలు గడిచాక, ఈ లోకంలోకి వచ్చి తన్ను చూస్తున్న నన్ను చూసి, ఛప్పున సిగ్గుతో రైలుపెట్టెలోకి పారిపోయింది. ఈ పద్యం (ఎవరో) ఆ అమ్మాయికి అంకితం.

దేవుపల్లి - దేవునిపల్లే

2010-08-05T11:36:00.000-07:00

కథలు, నవలలు, కవితలు, పుస్తకాలు - చదవడం పెద్దాగా ఇష్టపడని నేను పొరపాటున గొల్లపూడి మారుతీరావు గారి వెన్నెల కాటేసింది నవల(?) కొన్ని పేజీలు తిరగేస్తుంటే, "దేవుపల్లి" ప్రస్తావరావడంతో, ఒకసారి గతంగుర్తుకొచ్చింది.

దేవుపల్లి - విజయనగరం జిల్లా గజపతినగరంకి ఒక ఆరు కి.మీ. దూరంలో, తూర్పుకనుమలకి ఆనుకుని ఒక గ్రామం. ఊరి చివర కొండ దగ్గర, ఒక పాడుబడిన కోట (అంటే ఒక నాలుగు గోడలు) ఉండేది. గజపతి రాజులు అసలు ఇక్కడే కోట కడదామనుకున్నారని, కాని కొండమీదనుంచి శతృవులు సులువుగా దాడి చెయ్యొచ్చని, అందుకే విజయనగరంలో నిర్మించేరని ఇక్కడి వారు చెబుతారు. ఈ ఊరిని "కోట దేవుపల్లి" అనికూడా పిలవడికి ఇదొకకారణం. ప్రధాన జీవనాధారం వ్యవసాయం. పక్కనే కొండ ఉండడం వలన, బొగ్గులు, విస్తరాకులు, కలప- ఇవి కూడా జీవనోపాధి కల్పిస్తుండేవి. అలాగే ఇక్కడ దొరికే నాణ్యమైన మట్టి వలన, ఇటుకలు, కుండలు కూడా తయారయ్యేవి. చేనేత మగ్గాలు కూడా ఉండేవి. ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే - గ్రామ స్వరాజ్యానికి ప్రతిరూపంగా ఉండేది మా ఊరు.

కం||
నవ్యనురాగాది గుణము
లవ్యయమౌ సుజలధాతులహరీధాత్రిన్,
హవ్యవనవాణిగ వినుడు!
దివ్య కృపన్, దేవుపల్లి దేవుని పల్లే!

ఇక్కడే నేను రెండవ తరగతి నుంచి పదవతరగతి వరకు చదువుకున్నాను - అమ్మా, నాన్నలిద్దరూ, ఇక్కడి జిల్లా ప్రజాపరిషత్ ఉన్నతపాఠశాలలో అధ్యాపకులవడంవల్ల. హైస్కూలు, ఎలిమెంటరీ స్కూలు, బస్టాండు, లైబ్రరీ, పంచాయితీ ఆఫీసు అన్నీ ఒకేచోటా ఉండేవి. మా ఇంటికీ స్కూలు కీ మధ్యలో ఒక పొలం, అంతే. మా ఇల్లు హరిజన కోలనీ లో ఉండేది. ఆదివారం వచ్చిందంటే చాలు, కోలనీ అంతా మా ఇంటి ముందే సినిమా చూడ్డానికి. చాలామంది పిల్లలు చదువుకోడానికి కూడా వచ్చేవారు - కరెంటు వెలుతురు కోసం.

హైస్కూలు కి ముందు వెనకా విశాలమైన ఆటా స్థలం ఉండేది. రెండు పక్కల మామిడి తోటలు, అవి దాటితే చెరువు. ఖాళీ దొరికితే, తోటలోకి, లేదా చెరువుకి - స్నేహితులతో, అక్కడ కబుర్లు - ఓహ్.

చాలా రోజులవరకు ఒక టూరింగ్ టాకీస్ ఉండేది. చాలా మంచి పాత సినిమాలు వేసేవారు. ఇంటికొచ్చే చుట్టాలెవరికైనా, ఇక్కడ సినిమా, చుట్టపొగలమధ్య, చక్కకుర్చీల్లో, చూడ్డం ఎంత సరదావో. నాకు చిరంజీవి పెద్దగహీరో అని తెలియకపోవడనికి, చిరంజీవి బ్లాక్ బస్టర్స్ ఇప్పటికి చాలావరకు చూడకపోవడనికి కారణం, మా ఊర్లో ఎవొస్తే అవే చూడ్డం. స్కూలుకోసం బెనిఫిట్ షో వేసినప్పుడు, ఇదే హాల్లో గేట్ కీపర్ గా పనిచెయ్యడం - ఆహ్.

కం||
నవసింగారములొలికెడి
జవనియె. కల్మషమెఱుగని జనహృది తనెక
ల్పవనిత. సుఫల చరిత. సుద
తివరేణ్యిల. దేవుపల్లి దేవునిపల్లే!

ఇక్కడ ఒక శివాలయం కూడా ఉంది. దీనికి ధ్వజస్థంభాన్ని మా తాతగారు ప్రతిష్టించేరు. హిందీ మేషారే పురోహితుడుగా ఉండేవారు. కాబట్టి పండగ రోజులొస్తే డైరక్టుగా గర్భగుడిలోకి వెళ్ళే సౌలభ్యం ఉండేది. ఒక్క కార్తీకమాసం మాత్రం బాగా జనాలొచ్చేవారు. మామూలు రోజుల్లో రామాలయంలో గాని, శివాలయం లోగానీ, పూజ-పునస్కారాలు పెద్దగా ఉండేవి కాదు.

ప్రతీ గురువారం సంత ఉండేది. నా క్లాస్మేట్లే కొంతమంది కూరలు అమ్మే వాళ్ళు ఆ సంతలో. వాళ్ళ దగ్గర కూరలు అవీ కొనడం కొంచెం వింతగా, ఇబ్బంద్ తోచేది. మేషారబ్బాయని - అడిగినా, అడగకపోయినా- ఇంకో నాలుగు పుంజీలు ఎక్కువ వేసేసేవాళ్ళు. ఇప్పటి పరిస్థితులేమో గాని, టీచర్లన్నా, వాళ్ళ పిల్లలన్నా బోల్డంత మర్యాద ఇచ్చేవారు పల్లెటూళ్ళలో అప్పట్లో. అందుకే "మహదేవు కృపన్ దేవుపల్లి దేవునిపల్లెయే".

మరపురాని మొదటి, "పెళ్ళివీడియో"

2010-08-03T19:17:00.000-07:00

విరామాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించండి. "మొదటి, పెళ్ళివీడియో". "మొదటి పెళ్ళి" - వీడియో కాదు :). యూట్యూబ్ ఇంకా ప్రపంచానికి "పూర్తిగా" తెలియనప్పుడె మా వీడియో వికారం మొదలైంది. అది కూడా, ఇండియా అసోసియేషన్ అధ్యక్షపదవికి జరిగే వార్షిక ఎన్నికలతో. అప్పటినుంచి కొనసాగుతూ, మొత్తం ఒక 22 వీడియోలు రూపొందించడంలో ఏదో ఒక పాత్రపోషించాను. వీటన్నిటికీ విభిన్నమైనదే పెళ్ళివీడియో కి వీడియోగ్రాఫర్ గా పనిచెయ్యడం.

"మా పెళ్ళి ఫలానా తారిఖున జరగబోతోంది. వీడియోగ్రాఫర్ ని కుదుర్చుకోవడానికి సమయం సరిపోలెదు. అందుకని మీ క్లబ్ లో ఎవరైనా అందుబాటులో ఉంటే నన్ను సంప్రదించండి"

అని పెళ్ళికూతురినుంచి ఒక ఈమైలు స్టూడెంటు ఫిల్మ్ క్లబ్ మైలింగ్ లిస్ట్ కి వచ్చింది. అప్పటివరకు చేసిన వాటితో విసుగు రావడం వలన, ఈ పెళ్ళికి వీడియోగ్రాఫర్ గా పనిచేస్తే పుణ్యం-పరమార్ధం అనుకుంటూ..

"నే చేస్తాను. కానీ, నా దగ్గర ఉన్నది - ఒక డొక్కు కెమారా. అతిసాధారణంగా ఉంటుంది. ఎడిటింగ్ చెయ్యడానికి సమయంలేదు. వీడియో ఒక జ్ఞాపికంగా మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది గానీ, అంతకుమించి సీను ఉండదు. మీరు వీటికి ఒప్పుకుంటే, మీతో మరిన్ని వివరాలు మాట్లాడతాను"

అని టపా పెట్టను. వాళ్ళకి ఇంకెవరూ దొరకకపోవడంతో, నన్ను వాళ్ళ వీడియోగ్రాఫర్ గా అంగీకరించడం తప్పించి, వేరే గత్యంతరం లేకపోయినట్టుంది .

పెళ్ళికూతురిని కలిసి, ఎక్కడ, ఏమిటి లాంటి విషయాలని కనుక్కొన్నాను. బహుసా అది సెమెస్టర్ ముగుస్తున్న సమయం కావచ్చు, ఆవిడకి మాట్లాడ్డానికి కూడా తీరికలేకపోయింది. ఏమైనా ప్రత్యేకమైన సూచనలిస్తుందేమనని, ఆశించి భంగపడ్డాను. ఇంక సరే అని - నా రిసెర్చ్ మొదలుపెట్టా. పెళ్ళి వీడియో తీసేటప్పుడు ఏఏ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా, అమెరికన్ల వివాహంలో ముఖ్యఘట్టాలేంటి, లాంటివన్నె రాసి ఒక లిస్ట్ పెట్టుకున్నాను. నాకున్న బడ్జెట్లోనే - ఒక ట్రైపాడ్, ఒక బుల్లి లైటు, పవర్ ఎక్స్టెంషన్ కార్డు, బేటరీపేక్ - ఇవన్నీ జోలెలో వేసుకొని, వివాహ వేదిక కి చేరుకున్నాను. ఇది, యూనివర్సిటీలోనే ఉండే, ఆల్ ఫైత్ చాపెల్ - బెస్ట్ మేన్, బెస్ట్ వుమెన్, చిన్నపిల్లలు తెల్లగౌన్లలో గులాబీ పువ్వులు పట్టుకుని అటూ ఇటూ తిరుగుతూ - కొంచం సందడిగానే ఉంది.

నేను పెట్టుకున్న కార్డినల్ రూల్ - మన తెలుగు పెళ్ళిళ్ళలో లాగ, వీడియోగ్రాఫర్ కథానాయకుడు కాకూడదు. ఏది చేసినా తెరవెనుకే ఉండాలి- అని. అందుకు తగ్గట్టే, సెంటర్ స్టేజికి ఆటొక చివర ఇటొక చివర వాళ్ళదగ్గరున్న గుప్తులకాలంనాటి రెండు కెమారాలని అమర్చి, నేను మధ్యలో భుజంమీద కెమేరా పెట్టుకొని లో ప్రొఫైల్ లో కూర్చొన్నాను. నేను రాసుకొన్న లిస్ట్ లో జరుగుతున్న అంశాలు ఒకటి ఒకటి అవుతున్నాయి, అంతా సవ్యంగా జరిపోతోదని అనుకుంటుండగా, అప్పుడు తగిలింది మొదటి షాక్. వాళ్ళా ఇంటి పెద్దావిడొకామె, చేతిలో బ్రెడ్ పట్టుకొని, మంత్రంజల్లిన నీళ్ళో, వైనో జల్లుతూ, ఏవో వల్లిస్తొంది. ఆ బ్రెడ్ చూడగానే అర్ధమయ్యింది, ఇది క్రిస్టియన్ల పెళ్ళి కాదు, యూదులపెళ్ళని ( హిస్టరీ చానల్ లో బ్రెడ్ గురించి, చెప్తూ, ఇలా జడలా అల్లే బ్రెడ్ జూయిష్ సాంప్రదాయమని, చెప్పండం గుర్తుకొచ్చింది). మరి వీళ్ళ ఆచారంలో ముఖ్య ఘట్టాలేంటో, ఎక్కడ ఏ షాట్స్ తీయ్యాలో అన్న ప్లేనింగ్ తప్పింది. ఇంక చేసేదేమీలేక, సందర్భానుసారం, స్టిల్ ఫొటోగ్రాఫర్ ని గమనిస్తూ, లాగించేసాను. ఇదంతా దాదాపు ఒక గంటన్నర పట్టింది. చివర్లో ఇద్దరితరపు కుటుంబ సభ్యుల గ్రూప్ ఫొటోతో పెళ్ళి అయిపించేసారు.

ఇంక మిగిలింది డిన్నర్. ఇది మెమోరియల్ స్టూడెంట్ సెంటర్ లో. టేబుళ్ళనీ చాలా నీట్ గా సర్ది ఉన్నాయి. ఎక్కడ చూసినా నలుపే. ఆఖరికి, మూతి-ముడ్డీ తుడుచుకొనే పేపర్ నేప్కిన్స్ కూడా. ఎవడిగోల వాడిది టైపులో అందరి దృష్టి భోజనం మీదే . ఈ నవ దంపతులు మాత్రం ప్రతీ టేబుల్ దగ్గరకి వెళ్ళి అందరినీ పలకరిస్తున్నారు. అతిధులు తెచ్చిన గిఫ్టులని స్వీకరించడనికి ప్రత్యేకంగా ఒక టేబుల్ దగ్గర వారి స్నేహుతులు కాపలా ఉన్నారు. ఇంగ్లిష్ సినిమాల్లో చూపించినట్టు, పెళ్ళికూతురు పూలసజ్జ విసిరితే, ఎవెరో ఒక అమ్మాయి పట్టుకొని తెగ మురిసిపోయింది. తరువాత ఒక వింత ఆచారాన్ని గమనించాను. పెళ్ళి కూతురు కుర్చీలో కూర్చొని ఉంటే, పెళ్ళి కొడుకు వెళ్ళి, ఆమె గౌనులో కిందనుంచి చెయ్యిపెట్టి కితకితలో ఎవో పెట్టాలి. ఎంత లోపలికి చాపితే అంత సరదా కాబోలు. అదేం సరదావో - అంత మంది సమక్షంలోనిన్నూ. తరువాత, ఇద్దరూ కలిసి, డీ.జే పాటకి అనుగుణంగా డాన్స్ చేసారు - అందరూ చప్పట్లు కొడుతూండగా. ఇలా దాదాపు చివరికొచ్చేసాం. అలా అంతమంది అతిధుల్ల్నీ కవర్ చేసుకుంటూ, అధ్భుతంగా డెకరేట్ చేసిన కేక్, పళ్ళు, ఇలాంటివన్నీ వెనక్కి నడుస్తూ తీస్తూ, తీస్తూండగా

కం||
తుళ్ళిపడె నూతన వధువు
భళ్ళున పగల స్మృతిశిఖరపటరాజమ్ముల్
ఘొల్లనె పతి విభ్రాంతిన్.
ఛెళ్ళుమనగ చెంప, ఇల్లు జేరితి తుదకున్.

ఒక్కసారి పెళ్ళికూతురు అదిరి (తుళ్ళి) పడింది. పెళ్ళి కొడుక్కి ఏమైందో కాసేపు అర్ధంకాలేదు. ఒక ఫొటొస్టేండ్ కి నా కాలు తగలండంతో, వాళ్ళిద్దరూ కలుసున్న ఫొటొ (స్మృతిశిఖరపటరాజం) ఒకటి కింద పడి, అద్దం భళ్ళుమని పెద్ద శబ్ధం చేస్తూ విరిగిపోయింది. నా మనసులో వంద తెలుగు సినిమాలు గిర్రుమని వంద రోజులాడినట్టినిపించింది. మీకు తెలుసుగా - ఒక ఫొటొ గోడమీదనుంచి కింద పడి అద్దం పగిలింది - అంటే అర్ధం. అంతా ఒక క్షణం పాటు నిశ్శబ్ధం. అందరి చూపు నా వైపే. పెళ్ళికూతురు నోరెళ్ళబెట్టింది. పెళ్ళి కొడుకు చెంప ఛెళ్ళుమనేట్టు ఒక చూపు చూసి, మళ్ళీ సర్దుకొని, తనే ఆ అద్దం ముక్కలని ఏరడానికి ముందుకొచ్చాడు. ఇద్దరికి క్షమాపణలు చెప్పి, అతని స్నేహితులు కొందరు, నేను కలిసి గాజుపెంకులన్నె ఎత్తి చెత్తబుట్టలో వేసి, నేను కనుమరుగయ్యాను. ఇంక మరి మధ్యలోకి వెళ్ళకుండా జూమ్ తో కానిచ్చేసా. ఇంకో పావు గంటికే మొత్తం కార్యక్రమం అయిపోవడం, గుడ్డిలో మెల్ల. కథానాయకుడు సరే సరి, ఇలా విలన్నో, కమెడియన్నో అయిన ఇంత దారుణమైన అనుభవం జీవతంలో ఇంకెప్పుడూ ఎదురు కాకూడదురా నాయనా, అనుకుంటూ, తలదించుకొని, కాళ్ళీడ్చుకొంటూ, ఇంటికిచేరాను.

మర్నాడు వెళ్ళి వాళ్ళ పెళ్ళి డీ.వీ.డీ. ని పెళ్ళికూతురికి అప్పజెప్తే, చేతిలో ఒక ఇరవై డాలర్లు పెట్టింది. పెట్టిన ఖర్చు కూడా తిరిగిరాలేదు. బహుసా, ఆ ఫొటొ వెల మినహాయించినట్టుంది. ఇలా, నేను పనిచేసిన మొదటి పెళ్ళి వీడియో - అదే, మొదటీ "పెళ్ళి వీడియో" మరచిపోలేని జ్ఞాపకాల్ని మిగిల్చింది. వాళ్ళ సంగతేమో మరి :).

సమస్యా పూరణ - కారు నెక్క బోయె కలికి యలిగి

2010-07-31T22:35:00.000-07:00

సత్యదేవ్ చిలుకూరి గారిచ్చిన సమస్య

కారు నెక్క బోయె కలికి యలిగి

ఆటవెలదిలో పూరించాలి

నా పూరణ - 1

ఆ.వె||
నీవు కలివి. ఔను, నీవు నా కలివి నా
ఆకలివి. అరెనువు ఆశనివిగ.
పొఫ్ఫొ! యనదలింప, పోయి రైరయ్యని
కారు నెక్క బోయె కలికి యలిగి

నా పూరణ - 2

ఆ.వె||
కారు మబ్బు కమ్మె, కటిక చీకటి చిమ్మె
కన్నె కలికి వన్నె గన్న వెఱ్ఱెక్కిన
కుఱ్ఱకారు కారుకూతల జోరుకు
కారు నెక్క బోయె కలికి యలిగి

సత్యదేవ్ చిలుకూరి గారి అద్భుత పూరణ

ఆ.వె||
చీర వంద కాదు ఆరేడు డాలర్లు
బేరమాడు చుండె బేల యొకతె
బోరు కొట్టి మగడు భోర్భోరునేడ్వగా
కారునెక్క బోయె కలికి యలిగి

పద్మపోడూరిగారి పూరణ-1 కి నా సవరణతో

ఆ.వె||
చారు లోన ఉప్పు జర తక్కువైయ్యెగ
కూర కాస్త మాడె కొంత బొగ్గు
గయని నోరుజారగను, కొరకొర చూచి
కారు నెక్క బోయె కలికి యలిగి

పద్మపోడూరిగారి పూరణ-2 కి నా సవరణతో

ఆ.వె||
చీర వంద గజము ఆరు డాలర్లకె
మూర రవికె మదుపు ముప్పదెటుల
గునని నోరు జారగ నను కసిరికొట్టి
కారునెక్క బోయె కలికి యలిగి

మత్తేభ ఘీంకారమా! మూషికా చుంచునాదమా!

2010-07-28T20:38:00.000-07:00

హ్యూస్టన్లో జరగబోయే అష్టావధంలో పృచ్ఛకుడిగా వ్యవహరించమని శాయి రాచకొండ ఆఙ్ఞాపించారు, నేనేదో పద్యాల్లో పిస్తా అనుకొని. ప్రయత్నించకుండా ఓడిపోవడం కన్నా, ప్రయత్నించి విఫలమవ్వడమే ఉత్తమమని, అంగీకరించాను. అప్పుడు ఆంధ్రామృతం, శంకరాభరణం, తెలుగు పద్యం, బ్లాగాడిస్తా, ఊకదంపుడు, ప్రజా బలం, ఇలాంటి కొన్ని పద్య ప్రియుల బ్లాగుల్ల్ని శోధించి, ఈ దత్తపది తయారుచేసుకొన్నాను.

కాఫీ అట్టు, ఇడ్లీ, పూరీ, ఉప్మా - ఈ పదాలను ఉపయోగిస్తూ, ముంబాయి మారణకాండని గజేంద్ర మోక్షానికి అన్వయిస్తూ, మత్తేభంలో.

కానీ పూరించడమెలా? ఒకవేళ అవధాని పూరించలేని పక్షంలో పృచ్ఛకుడు దాన్ని పూరించే స్థితిలో ఉండాలి, లేకపోతే అభాసుపాలు కాకతప్పదని ఆచార్య చింతా రామకృష్ణారావుగారు చెప్పియున్నారు. తప్పులూ, తడకలతో, ఏవో చిన్న చిన్న కందాలు తప్పా, వృత్తాలు రాయలేదే!

కం
రాయగ నైతిని వృత్తము
రాయని మురిపింపగన్, సరసులొప్పంగన్.
సాయము సేయగ రారా
పూయగ విద్యా సుగంధముల్ పదశిఖరా!

అని కవిశేఖరులని వేడుకోవడం జరిగింది. ఆచార్య చింతా రామకృష్ణారావు (ఆంధ్రామృతం) గారు ఈ విధంగా పూరిస్తూ,

కసభుక్కీలదురంత నక్ర మిచటన్ "కాల్చుండిది డ్లీయనన్"
ముసుగుల్ దాలిచి పట్టె మమ్ము గనుమా! పూరీ జగన్నాయకా!
ఉసురుల్ తీయగ నుండె కావుమిలలో ఉప్మాక దేవా మమున్
విషమంబియ్యది. యిట్టి చిన్న పనికా ఫిర్యాదటంచెంచకన్!
(కాల్చుండు + ఇది + ఈ +డ్లీ ( ఈ + ఢిల్లీ = ఇడ్లీ ) = కాల్చుండిదిడ్లీ)
(ముసుగు = పొగు ముసుగు)

నన్ను స్వంతంగా ప్రయతించమన్నారు. అనేక దోషాలతో కూడిన నా పూరణ ఇలా సాగింది:

నరుడై యార్తిని జుఱ్ఱుకొంగొనిన ముంబైయ్యవ్వనిన్ నే, కసా
యిరురువ్వై వధియించె ప్రాణులను. ఓ పూరీ జగన్నాధ! ఇ
డ్లియు కాఫీలిడుతున్. హ*. కావుమయ! హూం**! ఘర్జించె నాశ్రీహరే
నరుడై అట్టుడకంగ, నా కసబు అంతంబయ్యె. ఉప్మాక శ్రీ!
రురువు = మృగము
హ* నిరాశతో కూడిన ఒక నిట్టూర్పు
హూం** ఆ ఘీంకార శబ్ధము హూం అని వినిపించుచున్నది

వ్యాఖ్యానము/వివరణ:

గజేంద్రుడు, ఉప్మాక క్షేత్ర దైవము అయిన మహా విష్ణువు కలి యుగంలో మంచి స్నేహితులు. మన కొత్త తెలుగు సినిమాల్లో కుఱ్ఱ హీరో నాన్నని ఒరేయ్ అని, అమ్మని ఒసేయ్ అన్నంత స్నేహమన్నమాట. ఉప్మాక (ఉపమా + క = పోలికలేని, సాటిలేని, అని నా స్వంత అభిప్రాయము) స్వామి తో గజేంద్రుదు ఇలాచెప్తున్నాడు.

నేను మానవావతారం ఎత్తి, మానవులకు మాత్రమే ఉండే కామప్రకోపపైత్యాదులకు లోబడినవాడినై, దేహార్తిని తీర్చుకొనుటకు వారవనితైన ముంబాయి మహానగర యవ్వన అందాలను తిలకిస్తుండగా, ఒక కసాయి, మృగమువలె కనబడుచున్న ప్రాణులన్నిటినీ హతమొందించెను. గత జన్మలో నన్ను కాపాడినట్టె, ఇప్పుడు కూడా కాపాడవయ్యా, ఓ పూరీ జగన్నాధా, నీకు ఇడ్లీ కాఫీ లాంటి ఉపహారములు కూడా ఇస్తాను అని ప్రార్ధించగా (మరి ఈ కాలంలో దేవుడికి కూడా లంచాలు ఇవ్వాలి కదా), వెంటనే, ఆ శ్రీహరే, తన గత జన్మ నృసింహావతారమును తలపించే విధంగా ఘీంకరించాడు. ఆ ఘీంకారమున కా కసబనే కసాయి మరణించాడు. కథ అయిపోయింది, పవళింపుసేవ చాలిక లేవవయ్యా, ఉప్మాక పతీ!

నా మూషికానాదంలో తప్పులు చూపమని, వీలైతే సవరణలు చేయాల్సింది గా రవి (బ్లాగాడిస్తా) గారిని, వారి సలహాపై భైరభట్ల (తెలుగు పద్యం) గారిని సంప్రదించాను. భైరవభట్ల గారు,

"కాఫి" బదులు "అట్టు" అయితేనే బాగుంటుందేమో. "కాఫీ" ఇచ్చినా అది "కాపీ" కింద మార్చుకొని పూరిస్తారు. అలాగే ప్రత్యేకించి ముంబయి మారణకాండ అని అడగడం కన్నా, తీవ్రవాద సమస్యని గజేంద్రమోక్షంతో అనుసంధానించి చెప్పమంటే పోలికకి బాగుంతుందని నాకనిపించింది. ఆ భావంతో నేను చేసిన పూరణ:

ఉపమానమ్ము గజేంద్రుతో జగతికిన్నూహింపగా నౌను ఘో
ర పిశాచమ్మగు తీవ్రవాద ఝష దంష్ట్రన్ జిక్కినట్టుండె దా
విపరీత ద్విషపూరితంబులయి కంపించెన్ యువస్వాంతముల్
తపనల్ దీరగ చక్ర రక్షనిడి లీలన్ బ్రోవరా యీశ్వరా!

పూరణలో యతులు సరిపోలేదు (చివరిపాదంలో తప్ప). "రురువు" + "అయి" = "రురువై" అవుతుంది కాని "రురువ్వై" అవదు. "ఉపమా" ని "ఉప్మా" చెయ్యడానికి వ్యాకరణం ఒప్పుకోదు :-) అది "ఉప్మాక" దేవుడిని సూచించినట్టుగానే తీసుకోవచ్చు కదా.

ఈ వ్యవహారమంతా, ఈమైల్సు ద్వారా కనుక ఎవరు స్పందిస్తారో, ఎవరు స్పందించరో తెలియదు
కదా (అడిగన అంతమందీ ప్రత్యుత్తరమిచ్చారనుకోండీ)! అందుకని నా దగ్గర ఉన్న చివరి
బ్రహ్మాస్త్రం ప్రయోగించడనికి సిద్ధపడ్డాను.

మానాప్రగడ శేషశాయి గారు, విజయనగరం మహరాజా సంస్కృతకళాశాల విశ్రాంత ప్రధానాచార్యులు. వారిల్లు మా ఇంటి పెరడులోనే ఉంటుంది (చిత్రంలో, కూర్చున్నవారు ఎడమ నుంచి కుడి: మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, మానాప్రగడ శేషశయి. నిల్చున్న వరుసా మధ్య ఇద్దరూ, అమ్మా, నాన్న). అందుకని, మా అమ్మని విసిగించి, అమ్మతో చెప్పాను, "అమ్మా ఆయనకి ఈ పద్యం ఒకసారి చూపించు. సవరణలు చేస్తారు" అని. కాకపోతే ఆయనంటే భయం, "ఎవడ్రా ఈ పద్యం రాసిందీ, ఇన్ని దోషాలతో" అనిఅంటారని. కాబట్టి ముందే చెప్పాను, ఒకవేళ అక్షింతలు పడితే "అవి నావే, నీవికాదు" అని ఒప్పించాను. ఆ పద్యం చూసి, కొంచెం వినికిడి, దృష్టి తగ్గినా, ఎన్నో పనులున్నా అవన్నీ మనుకుని, పద్యాన్ని పూర్తిగా మార్చకుండా, "మనం వాడి లోకి పరకాయ ప్రవేశం చెయ్యాలే. మనంతట మనం రాసిస్తే వాడికి సంతృప్తి ఎక్కడుంటుందీ" అని, ఒక పావుగంట సేపు ప్రయత్నించి, ఇచ్చిపంపారు. నా పూరణ కి వారి సవరణ ఇదిగో:

పరుడైఆర్తినిజుఱ్ఱుకొంగొనిన ముంబై జవ్వనిన్ రే కసా
బుర్వై మ్రింగెనుప్రాణిలొకమడలన్ ఓ పూరీశ్రీ నాధ సాం
బరు ఇడ్లీ ఉపమా దయన్ గొనుచు బ్రోవన్ రావెనీవె
పరాత్ప్రరవేవేగ హరింపనట్టుడుకు వంతన్ భక్త చింతామణి!

ఆ ఒక్క, "నరుడై" ని "పరుడై" గాను, "నే" ని "రే " గాను మార్చి, ఎంత అర్ధవంతంగా మార్చారో గమనించారా. ఆవిధంగా, మూడుమత్తేభ ఘీంకారాలు, ఒక మూషికానాదంతో, దత్తపది అంకం ముగిసింది. ఇందుకు ఇతోధిక సహాయం చేసిన కవిశేఖరులు: ఆచార్య మానాప్రగడ శేషశాయి, ఆచార్య కంది శంకరయ్య, ఆచార్య చింతా రామకృష్ణారావు, శ్రీ రవి (బ్లాగాడిస్తా), శ్రీ భైరభట్ల. వీరందరికీ మరొక్కసారి కృతజ్ఞతలు తెలియజేసుకుంటున్నాను.

వద్దిపర్తి పద్మాకర్ గారి అష్టావధానం - హ్యూస్టన్ విశేషాలు

2010-07-28T10:45:00.000-07:00

అవధాని - వద్దిపర్తి పద్మాకర్ (ఏలూరు)
నిర్వహణ - శాయి రాచకొండ
సభాధ్యక్షుడు - జె.వి. రమణమూర్తి
శాలువ - ముత్యాల భాస్కర రావు
సాంకేతిక సహకారం - రాం చెరువు
వేదిక - అంజలి నాట్యకళాకేంద్రం, హ్యూస్టన్
ప్రాయోజకులు - హ్యూస్టన్ తెలుగు సాంస్కృతిక సమితి (T.C.A - Houston)

1. అప్రస్తుత ప్రసంగం - వంగూరి చిట్టెన్ రాజు
2. సమస్య - మురళి అహోబిలవఝ్ఝల - ఉత్పలమాల
రాముడు పార్వతీ తనయు డారయ సీత మహేశు పత్నియే

శ్రీమహిళా శిరోమణి వరిష్ఠ విశిష్ఠ పదమ్ములంటి శో
భామయ జీవితమ్మునకు వత్తురటంచునమ్మి నమ్మి సు
త్రాముడు పార్వతీ తనయుడారయ సీత మహేషు పత్నియున్
క్షేమము స్థే*మము కలుగ చెంతకుకుచేరి నమస్కరించరే

3. దత్తపది -సోమశేఖర్ ధవళ [అది నేనే :)]
అట్టు, ఇడ్లీ, పూరీ, ఉప్మా - ఈ పదాలను ఉపయోగిస్తూ, ముంబాయి మారణకాండకు కారకమైన తీవ్రవాదాన్ని గజేంద్ర మోక్షానికి అన్వయిస్తూ, లేదా జ్ఞప్తికి తెస్తూ, మత్తేభంలో ఘీంకారం చేయండి.

కరమట్టుంగని*సనిట్టునూపుచును రాగద్వేష విభ్రాజిత
స్ఫురణా సంపదగల్గి ఇడ్లిచిట ఉచ్చుందీయగా ఆజితో
త్కరమున్ భారతభూమి జేయుటకు రాగా కష్టదుశ్శీలు ఘో
రరణోర్వింబడ ప్రేమపూరితుడు సంరంక్షించు నుప్మాయనన్

4. వర్ణన -మల్లిక్ పుచ్చా - స్వేచ్ఛా వృత్తం
కేదార్నాధ్, హిమగిరి సొగసులు, రుద్ర వేద ఘోష, శంకర గానం, ప్రేక్షకుల తన్మయత్వం

కేదారేశ పవిత్ర లింగమిట సూక్ష్మీభూతమై యొప్పగా వి
ద్యాదీక్షా వర శీతలత్వ విమలత్వంబంది హ్యూస్టన్నులో
కేదారాది సమస్త తీర్ధములు చూడబోనేల కా
దా దక్షుల్ గల మంచిచోటిదియె తీర్థత్వంబునందింపగన్
శార్దూలం (మ స జ స త త గ)

5. న్యస్తాక్షరి - సత్యదేవ్ చిలుకూరి - మత్తకోకిల
పెళ్లి అయిన మొదటి ఆషాఢ మాసం లో కోడలు పుట్టింటికి వెళ్ళడం ఆచారం. అత్తా కోడళ్ళు ఒక గడప దాటగూడదని నియమం. ఆ సమయంలో భార్యాభర్తల విరహ వేదన, మనోభావాలు వర్ణించండి
ఒకటవ పాదం - రెండవ అక్షరం ఖ్య (ప్రాస)
రెండవ పాదం - 13 పా
మూడవ పాదం - 14 స
నాల్గవ పాదం - 3 త్య

సౌఖ్యముండునె నీవులేనిది సర్వలోకమహేశరా
లేఖ్యమైనది నీదురూపమలేఖ్య పాలనశీలుడా
ప్రఖ్యపొందిన శూన్యమాసము బాగుగోసమెకాదొకో
మాఖ్యత్యక్తము చేయూకూడదెమాదు దంపతికోసమై

6. నిషిద్దాక్షరి - సత్య పిళ్ళా - అన్నిపాదాలు - త వర్గం నిషిద్ధం
ఇతివృత్తం - వర్గపోరాటలు మాని జాతి ఐక్యత యొక్క ఆవశ్యకతను తెలియజేస్తూ శాంతి సందేశం
అవధాని ఉవాచ - ఇది ఎప్పుడూ కందంలోనే చెప్పాలి, స్వేచ్ఛా వృత్తం కూడదు
కంద ఛందస్సు ప్రకారం, రెండు, నాల్గు పాదాల యందలి చివరి అక్షరం "న్" కావొచ్చు (త వర్గం నిషిద్ధమైనా గాని)

శ్రీరమ్య విశాల యశో
ఘోరమ్మగు రణము విడిగ కూడగ ప్రజయున్
శ్రీరమ వాణియు ఐక్యము
లో రంజిల్లరొకొ జగములో సుఖమొప్పన్

7. ఆశువు - సుమన నూతలపాటి
ఇతివృత్తం - 1) సమానత్వం అసమానత్వం 2) అంజలీ కార్యకలాపములపై 3) ప్రాణముల్ ఠావుల్ దప్పెను ని హనుమంతుడికి అన్వయిస్తూ

8. పురాణం - సీతారాం అయ్యగారి

* అనుమాన నివృత్తి చేసుకోవలసిన అక్షరాలు

Budlight - యిప్పసారా

2010-07-22T19:17:00.000-07:00

కరములు మోడిచి పల్కవె
ఖరముల్, బడ్లైటు పూటు కైపులు లైటూ!
సురసాపానము గ్రోలిన
కరకణు ధార్మికతలనిక కాంచవు రైటూ!

ఓయీ ఒబామా, బుష్షులార!
మిల్లర్ లైటూ, బడ్ లైటు బీర్లు కాకుండా, మా మన్యసీమ ఆర్గానిక్ విప్పసారా తాగండి. యుద్ధొన్మాదమేకాదు, అణుధార్మికతలు కూడా ఛస్తే కనిపించవు సుమా!

అని మా గాడిదలు కూడా చేతులెత్తి సవినియంగా నమస్కరిస్తూ చెప్పగలవు.

ముక్కుపుడక - అసూయ

2010-07-16T23:10:00.000-07:00

ఛ.లే.ప||*
చక్కగ చెక్కిన, పసిడి ముక్కెరనిడ,
మక్కువ పద్మనాధుని కాంతులిడి, తళుక్కుమనెనె,
అప్ప్రకాశంబునన్, మ్రుక్కునవ్రేలిడు అమ్మలక్కల
లక్కసునసూయలు గోచరించెను సుస్పష్టముగనున్

బంగారంపు ముక్కుపుడుక పై ముచ్చటపడి
పద్మనాధుడు అంటే, సూర్యుని కిరణలు పడగానే
ఆ ప్రతికిరణాల ప్రకాశంలో, వెలుగులో, మిగతా అమ్మలక్కందరి
అసూయ, ఈర్ష్యలు స్పష్టంగా కనిపించాయి

* ఛ.లే.ప - ఛందస్సు లేని పద్యం :)

Godavari River - Altitude profile

2009-12-29T21:23:00.000-08:00

Using topocoding.com's API available to map the altitudes, I created the profile of Godavari River's altitude.

The starting point is at Basara ( AP-Maharastra border) from where Godavari flows exclusively in AP and the end point is Bay of Bengal, where it terminates at yanam.

This total length, according to the profile plot, is about 720 kms.

You can see that there is one minor dip in the above Figure. It corresponds to Sriram Sagar (@ nearly 72kms) and this is only gravity dam built on Godavari.

Overall, Krishna drops from 1100ft+ (310mts+) to sea level in its entire journey in AP (starting just before Basara).

note: Ignore those spikes in the Figure. Knots just wandered a little bit while tracing Godavari in the map. They are just measurement errors.

Krishna River - Altitude profile

2009-12-29T20:23:00.000-08:00

Using topocoding.com's API available to map the altitudes, I created the profile of Krishna River's altitude.

The starting point is at the tip of Karnataka and AP (Mehboob Nagar Dst.) from where Krishna flows exclusively in AP and the end point is Bay of Bengal, where Krishna terminates.

The total length, according to the profile plot, is about 582 kms. If you add about another 50+ kms of Karnataka-AP border, length of Krishna in AP will be about 630+ Kms. Of which, about 100kms exclusively flows in Telangana. Therefore, only less than 1/6th (or ~ 17%) of Krishna exclusively flows in Telangana. 70% of Krishna flowing Telangana, though factual, gives a wrong impression.

Shown below is the profile plot of Krishna River that flows between upstream Jurala and Bay-of-Bengal.

You can see three major dips in the plot, immediately followed by flat regions. They correspond to Jurala (@ nearly 20kms), Srisailam (@ nearly 180kms) and Nagarjuna Sagar (@ nearly 300kms). There is another flat region starting at nearly 400ksm, that should be the Prakasam barrage.

Overall, Krishna, drops from 900ft+ (300mts+) to sea level in its entire journey in AP (starting just before Jurala).

note: Ignore those spikes in the Figure. They are because, knots just wandered a little bit while tracing Krishna in the map. They are just measurement errors.

Disadvantage - Seema/Talangana

2009-12-29T11:35:00.000-08:00

Shown above is the topological map of Andhra Pradesh.

Majority of telangana-seema is in the high altitude region. The Deccan peninsula is inclined eastwards (this makes me think that right canals would irrigate more area than left canals) making it much difficult to irrigate telangana region sandwiched between Godavari and Krishna. In which case, gravity based canals would be effective, only if they originate at the farthest points eastwards or northeastwards. But availability of water always decreases as we move upstream.
It would be much easier to construct and operate canals in the coastal delta.
It is not a coincidence that backward regions in AP have similar altitudes (or at least, have chunks of it) irrespective of whether rivers flow in those regions.
Building canals and water ways is a populist idea and conceptually looks good. But it is not as simple as building concrete highways/information highways or drawing imaginary political maps.

Krishna:

It is true that about 70% or more of both Krishna and Godvari flow in Talangana. However, this could lead to incorrect notions about the available water up-stream.
Only a stretch of Krishna flows exclusively in Telangana (in Mehboob Nagar Dst). The remaining stretch is shared (boundary) either by Seema/Karnataka or flows exclusively in Kosta (Guntur/Krishna Dsts.)
Its major tributary ( other than Bheema) Tunga-Bhadra joins Krishna at Kurnool-Mehboob Nagar boundary and since then it becomes a shared resource as mentioned before
Krishna-water basin is under closure, which means that the available water is being utliized completely or is fully committed. The only way new projects can be taken-up is by limiting/reducing already committed/serviced areas.
Circa 1951, Bombay state received an entitlement of 240tmcf, Mysore state 10 tmcf, Hyderabad state 280 tmcf, and Madras state 470 tmcf of Krishna water.
Krishna-1 and 2 projects near Akkampally are providing drinking water to Hyderabad from Nagarjuna Sagar. Apparently, these pipelines go through Naglonda district. My view is that there is not much water left for Nalgonda. Otherwise, drinking water could be supplied to Nalgonda form this project.
Krishna is not a perennial river and depends much on the rainfall in the western-ghats. It is only natural that downstream areas benefit from this. Nature does not care about politics but only follows the laws of Physics.
The K-C canal connects Krishna and Penna. A section of the Telugu-ganaga project is another link (terminating at Somasila on Penna)

Godavari:

Unlike Krishna, Godavari is not easy to tap, again due to its geography. Many of its main tributaries flow on the other side of the Godavari (except Manjira and few small tributaries). Like Krishna, it also depends on rainfalls (in Maharastra, Chattisghad and Orissa which make up much of the catchment area).
So far, only two alternate locations suitable for gravity-dams were identified upstream Dhavaleswaram, other than Sriram sagar. They are itchampally and polavaram. (Itchampally proposes to link Godavari with Krishna @ Nagarjuna Sagar)
Polavaram project was proposed and surveyed in the early 1940s. As per current drawings, it's left canal connects Krishna at Prakasam Barrage. It also hopes to provide 960MW (for lift projects upstream). But now a days, there is huge criticism for large projects, questioning their utility as a whole.
Itchampally was put on back burner due to political reasons and Polavaram was started without obtaining proper clearances. Only a man like YSR could do that. Prof. Kodandaram, who was convening the JAC, fiercely opposed Polavaram, citing environmental issues. It would be interesting to see what his take will be for the itchampally project
Around 40% of the annual discharge occurs just in a matter of few weeks during monsoons. This makes it very difficult to tap Godavari water.
Around, 90% of Godavari's discharge is due to the catchment area downstream Sriram sagar.

BASED on:

[1] Reforms in "Hyderbad Metropolitan Water Supply and Sewage board"
[2] Modeling water supply and demand scenarios: Godavari-Krishna inter-basin transfer, India
[3] Drawing water for thirsty lands: Stories of the closing Krishna river basin in south India
[4] Sponge city: water balance of mega-city water use and wastewater use in Hyderabad, India
[5] A History of water: water control and river biography
[6] Perspectives on Polavaram
[7] and my (poor) ability record, recall, process and analyze information

[1-4] WWW
[5-6] Google books or your library

IN the hope that it clears or creates more confusion,
BY an idiot who doesnt say "All is Well"
BUT says,

"We romanticize our rivers very much. Godavari at Basara pales in comparison to the Akhanda Godavari near Rajamundry. Only man-made diversions, with their bag of problems and destruction, can bring Konaseema/Diviseema greenery to the dry uplands".

Choice is ours.

ఊహాజనిత విభజన రేఖలు

2009-12-27T11:01:00.000-08:00

ఈ ఫొటొ, ఆం.ఫ్ర రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవంనాడు తెలంగాణా లో ఒక చిన్నారి వేషం. ఈ రోజు సమైక్యతారాగం ఆలపిస్తున్న అధిక ప్రజలు కూడా, తెలంగాణా విడిపోతామంటే ఇలాంటిక్షోభనే అనుభవిస్తున్నారు. మా పరిస్థితి ఈ చిన్నారికి, పరోక్షాంగా ప్రభవితులైన భావి భారత పౌరులకు ఎదురుకాకూడదని కోరుకుంటున్నాను.

మరొక వైపు, తెలంగాణాకు అడ్డొస్తే, అడ్డంగా నరుకుతాం అంటూ నినాదాలూ. ఇది అణచివేతకి ప్రతిరూపమా, విధ్వేషానికి పరాకాష్టా?

హు ...

ఊహాజనిత రేఖలు - ఊహలకందని కల్లోలం
ఎందుకీ సమైక్య రాగం
ఎందుకీ విభజనవాదం
నాకెందుకీ ఆరాటం, ఎవరికోసం?

గ్రేట్ వాల్ ఆఫ్ తెలంగాణా

2009-12-26T09:35:00.000-08:00

ఇలాంటి గోడని సరిహద్దు ప్రాంతమంతా కట్టి, గ్రేట్ వాల్ ఆఫ్ తెలంగాణా నిర్మించిన విప్లవ వీరులుగా ఖ్యాతి గడించి, చరిత్ర పుటల్లో స్థానం సంపాదిద్దామా?

లేక

వీటిని కూలగొట్టి, అభివృద్ధికి ఇవే అసలైన అడ్డు గోడలని ఋజువు చేద్దామా?

ఘోషయాత్రలో సమైక్యతారాగం - అరణ్య రోదన

2009-12-23T11:09:00.000-08:00

who moved your cheese Prof. Jayashankar?

నా ప్రశ్న కి వివరణ

నేను తెలాంగాణా వెనుకబాటుతనంపై ఉద్యమాన్ని వ్యతిరేకించటంలేదు. అందుకు, మీరెంచుకున్న మార్గమేంటీ, చేరబోతున్న గమ్యమేంటి. ఈ ఉద్యమానికి రాజు కె.సీ.ఆర్ అయితె, ప్రొ. జయశంకర్ & కో మంత్రులు లాంటి వారు.

ప్రొ. జయశంకర్ గారు, వైస్ చాన్సలరు గానే కాకుండా అనేక ఉన్నత స్థానాల్లొ, విద్యాలయాలలకి సలహాలూ, సూచనలూ ఇచ్చిన వ్యక్తి. దశబ్దాలనుంచీ తెలంగాణా వెనుకబాటుతనంపై పోరాటం చేస్తున్న వ్యక్తి.

ఉద్యమం దారి తెప్పిందని నేను నమ్ముతున్నాను. కాబట్టి సిద్ధాంత కర్త సిద్ధాంతాల్ని ప్రశ్నిస్తున్నాను. దీన్ని పొగరుబోతుతనం అన్నా పర్వాలేదు. ప్రశ్నినించే అర్హత, హక్కుల మాటకొస్తే, ఆం.ఫ్రా, నా రాష్ట్రం, ఇలా తగలబడిపోతూ ఉంటే, గళం విప్పడం నా బాధ్యత. ఒక విధ్యార్ధిగా ప్రశ్నించించడం నా ప్రాధమిక హక్కు. ప్రశ్నల్ని స్వాగతించడం ఆచార్యుల కనీస బాధ్యత.

సమైక్యత అంటే, తెలంగాణా ని విమర్శించడతనం కాదు. విభజన పరిహ్కారం కాదు అని భావిస్తున్నవాళ్ళ భావం. మీ నోటి కింద కూడు లాక్కునే దుర్మార్గపు ఆలోచనలు మాలాంటి సామాన్యులకి ఇంకా అబ్బలేదులెండి. దయచేసి ఇలాంటి పసలేని ఆరోపణలు చెయ్యకండి.

రాజకీయనాయకులు, కిలో రెండు రూపాయలు, ఉచిత విద్యుత్తు, భూమి పట్టాలు, కలర్ టీవీలు అంటూ ప్రజలని ప్రలోభపెట్టి వాళ్ళని సోమరిపోతులని చేస్తున్నాయి. రాష్ట విభజన. ఈ తాయిలాన్ని ఒక సిద్ధాంత కర్త ఆమోదించడాన్ని నేని ప్రశ్నిసున్నాను,

ఇంక విద్యార్ధులెన్ను కున్న మార్గాలు. ఓ.యూ లో ధర్నాలు, బస్సులు పగలగొట్టడాలూ. పులిని చూసి నక్క వాతలు పెట్టుకొన్నట్లు, మిగతా ప్రాంత విద్యార్ధులు కూడా అదేపని. ప్రాంతాలకతీతంగా, పట్టుమని పదహారేళ్ళులేని ఆడ పిల్లలు, పరప్రాంత నాయకుల దిష్టిబొమ్మలని తగలబెట్టడం, వాటిని చెప్పులతో కొట్టడం. ఈ విష సంస్కృతిని మనం ఆదరిస్తున్నాం. అమ్మాయలపై రౌడీ మూకల ఏసిడ్ దాడులకి దీనికి మీకు సారూప్యత కనిపించడం లేదా? పెట్టిన కేసులు ఎత్తివేయాలని మరిన్ని ధర్నాలు. ఉద్యమాలు విద్యార్ధుల చేతిల్లోకి వెళ్ళిపోయిందని జబ్బలు చరుచుకోవడాలూ. అంటే, మనం ఇప్పటినుంచే చట్టాన్ని తుంగలా తొక్కే చట్టుబండ నాయకులని చప్పట్లు కొట్టి మరీ తయారు చేస్తున్నాము కదా?

ఇంతకీ అసలు ఏమి అభివృద్ధిని మీరు కాంక్షిస్తున్నారు. కోస్తా సీమాల్లో ఉన్న అభివృద్ధి ఒక మేడి పండు లాంటిది. కాలేజీలు కోస్తాలో ఉన్నన్ని లేవు అని ఎవరో అన్నారు. కాలేజీలు ఎలా నడిపిస్తారో మీకు తెలుసా. అధికారులని కొనేసి, అధ్యాపకులని అరువు తెచ్చుకొని, కాగితాలమీద నడిపిస్తారు. ఇలాంటి కాలేజీలు, చదువులు ఉంటే ఎంత, లేకపోతే ఎంత. ఈ విషయాయం మీ ఆచార్యవర్యులకు తెలీదనుకోవాలా? అందుకే విద్యరంగంలో నిపుణులైన మీ సిద్ధాంతకర్త గారి సిద్ధాంతాలని ప్రశ్నిస్తున్నాను.

విభజన ఒక మార్గం. మీరు పోరాడవలసిన అసలు సమస్య ఇది కాదు, అని నా విశ్వాసం. ఇది చెప్పడానికి సమైక్యవాదినే అవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. ఏ భారతీయుడైనా, ఏ మానవుడైనా సూచించ వచ్చు. ఇది సార్వజనీనమైనది.

ఒక వేళ విభజన జరగాల్సిన పరిస్థితి వస్తే, దానికి రాజీ మార్గాలు ఎన్నుకోవాలి. ఎవ్వరూ తగ్గకుండా ఈ జఠిలమైన విభజనకి పరిష్కారం కుదరదు. అందుకు మీరు మానసికంగా సన్నిద్ధులు కండి. విభజన జరిగే పక్షంలో, ఈ మేడి పండు అభివృదిని కాకుండా నిజమైన అభివృద్ధిని కాంక్షించండి.

Replenish your think-tanks
Not just water tanks

ఒక సమైక్యవాదిగా ఇది నా అత్యాశ. నా మాటలు చాలమందికి రుచించవని నాకు తెలుసు. నా సిద్ధాంతాలు తప్పూ కావచ్చు.

ఘోషయాత్రలో సమైక్యతారాగం - అరణ్య రోదన

అన్నదే మీ అభిప్రాయమైనా , విచక్షణ ఉపయోగించి ఆలోచించండి. అది చాలు!

I opposed "dividing the state" Explained/Analyzed why. Suggested a compromise.

I accept any decision.

Peace out.

ప్రొఫెసర్. జయశంకర్: మీ వెన్న దొంగ ఎవరు?

2009-12-22T10:10:00.000-08:00

కె.సీ.ఆర్ మాటల్లో, ఒక తెలంగాణలో స్కూలు పిల్లవాడినడిగినా చెబుతాడు, "మనకి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఎందుకు చెప్పరా" అంటే, ఇలా

1) తెలంగాణా కి అన్యాయం జరిగింది.
2) భాషను గేలీ చేసేరు.
3) జాతి ని అవమానించేరు.
4) వివక్ష చూపేరు.
5) దురాక్రమణ దారులు శతాబ్దాలుగా దోచుకుతింటున్నారు

...... అంటూ మరెన్నో

ఒక తెలంగాణా చరిత్రకారుణ్ణి అడిగితే,

నాలుగువందల పైచిలుకు సంవత్సరాలుగా, బానిసత్వంలో బతికాం. పాలకుల దాష్టీకానికి గురైన బంగారు పిచుక తెలంగాణా. పోరాటాల పురిటి గడ్డా మా తెలంగాణా + పై పిల్లాడి కారణాలు

ఒక కళాకారుడ్ని అడిగితే,
డప్పుతో దరువేస్తూ, లయబధమైన గజ్జెల జప్పుడుతో,

ఎవడురా, ఎవడురా,
తెలంగాణకు అడ్డెవడురా, + పై పిల్లాడి కారణాలు

అని పాడుతుంటే, ప్రాంతాలకతీతంగా ఎవరికైనా ఉద్రేకం కలుగుతుంది. పోరాట స్ఫూర్తి రగులుతుంది. మేము కూడా పలుపంచుకుంటాం అనాలనిపిస్తుంది. కదా?

పై చెప్పినవాటినే మరొక్కసారి పరీక్షిద్దాం.
-- [ ... నాలుగువందల పైచిలుకు సంవత్సరాలుగా, బానిసత్వంలో బతికాం ...]
-- [ ... పోరాటాల పురిటి గడ్డా మా తెలంగాణా ...]
-- [... ఎవడురా, ఎవడురా,
తెలంగాణకు అడ్డెవడురా ...]

ఇలా నాలుగువందలేళ్ళుగా, పోరాడుతునే వున్నాం. మళ్ళీ పోరాడుతునే వున్నాం.
కానీ ఎవరితో? ఇంకా ఎన్నాళ్ళు? వీటిలో వైఫల్యం ఎవరిది?

ప్రొఫెసర్. జయశంకర్ గారూ.
మనం మనతో పోరాడితే విజయం లభిస్తుంది. తద్వారా, సంఘమూ విజయం సాధిస్తుంది.
ఎదుటి వారితో పోరాడుతూ వుంటే, నిరంతరం పోరాడుతూనే ఉండవలసివస్తుంది. అంతర్గత పోరాటలతో, మహా సామ్రాజ్యాలూ, సంస్కృతులూ మట్టికొట్టుకొనిపోయాయి. పోరాటినికి సై సై అంటున్న సైనికుల భావ బానిసత్వంపై పోరాటం ప్రకటించండి, వారిని విముక్తుల్ని చెయ్యండి. అప్పుడు తెలంగాణ, సీమ, కోస్తాలే కాదు, ఆసేతుహిమాచలమూ కళ కళ లాడుతుంది.

దీన్ని

గాంధీ నిరాహారక్ష తేదు
నెహ్రూ పంచవర్షలు తేలేదు
ఇందిర ఇరవై సూత్రాలు తేనేలేదు
పి.వి. చాణక్యత తేదు
బూర్గుల కలంపోటు తేలేదు
చెన్నారెడ్డి వెన్నుపోటు తేనేలేదు

బాబు గారి ఐ.టి తేదు
వై.ఎస్.ఆర్ జల యఙ్ఞం తేలేదు
ఎన్.టీ.ఆర్ రెండు రూపాయలు తేనేలేదు

అంతే కాదు

జె.పీ స్వపరిపాలనతో రాదు.
చిరు పెను మార్పులతో రాలేదు
రోశయ్య బంట్రోతు బిళ్ళ తేదు
బాబు గారి మౌనం తేలేదు
లగడపాటి ధన యఙ్ఞం తో రాదు
కే.సీ.ఆర్ రాష్ట్ర విభజనతో రాలేదు
మీ సివిల్ వార్ ధంకీలతో అంత కన్నా రాలేదు.

ఒక్క సంస్కరింపబడిన విద్య ద్వారా మాత్రమే సాధ్యం. అటువంటి విశ్వవిద్యాలయాలు మనకి లేవు. వాటిని పోషించే పాలకులు లేరు. ఆ సంపదని అభివృద్ధి పరచే విద్యార్ధులు అసలే లేరు.

మీరు ఆ దిశగా చర్యలు చేపట్టండి.
జై తెలంగాణా అంటూ గొంతెత్తి నినదిస్తాం.
మీ కాలు మొక్కుతాం బాంచెన్

btw, who moved your cheese Prof. Jayashankar?
- ఒక సమైక్యవాది ప్రశ్న

Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed

2009-12-22T01:20:00.000-08:00

I wish that everyone engaged with the current state of political affairs in A.P reads the book

"Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed"

by Prof. Jared Diamond

If you dont get a copy of the book, you can watch a video

here

సమైక్యాంధ్ర ఉద్యమ నిర్వహణలో లోపాలు

2009-12-21T21:34:00.000-08:00

సమైక్యాంధ్ర కోసం ఉద్యమం*: ఎందుకు ఎవరితొ, ఎక్కడా, ఎలా?

ఎందుకు:
సగం మంది దగ్గర సమాధానం ఉండదు. (విడిపోవడానికి చెప్పినంతా సులువుగా, కలిసుండడానికి కారణాలు చెప్పడం కష్టం. ఋజువుల సంగతి సరే సరి. ఉదాహరణకి: అణచివేత, వివక్ష, దోపిడీ, ఆత్మగౌరవం. ఎలాంటి వారు విడిపోవడానికైనా, ఈ కారణాలు చెప్తే చాలు కదా!)

ఎవరితో:
మాతో సమైక్యంగా ఉండండని, ఉండగోరే వాళ్ళతో పోరాటం. ఎంత విచిత్రం

ఎక్కడ:
తెలంగాణా వాళ్ళతో సఖ్యతకోసం, సీమ - కోస్తాల్లో. మరీ విచిత్రం

ఎలా:
కొబ్బరి చెట్లు ఎక్కి, శవదహనాలు చేస్తూ, పిండాలు పెడుతూ, పాలాభిషేకాలతో, రైళ్ళు-బస్సులు-సమస్తం - ధ్వంసం చేస్తూ, అర్ధ-నగ్న ప్రదర్శనలు చేస్తూ --
(ఇలాంటి విడ్డూరాలకి మనం అలవాటుపడిపోయాం. తెలంగాణా వాదుల "జాగో-భాగో, " లు తక్కువేమీ కాదనుకోండీ)

ఇవన్నీ చూస్తే మీకేమనిపిస్తోంది. సమైఖ్యతా భావన సడలిపోవడానికి ఇంతకన్నా వేరే కారణాలు కావాలా?

* ఈ టపా బ్లాగుల్లో జరుతున్న చర్చలని దృష్టిలో పెట్టుకుని రాసినిది కాదని మనవి

తెలంగాణా-సమైక్యాంధ్రా ఉద్యమాలకి మూలకారణం ఎవ్వరు?

2009-12-21T13:44:00.000-08:00

1) ఏ ప్రాంత ప్రజలైనా స్వార్ధపరులే. అందులోంచి వచ్చిన రాజకీయనాయకులు నీతిమంతులు కావలనుకోవడం అమాయకత్వం.

2) తెలంగాణ వాళ్ళు చేస్తున్న పోరాటం, వాళ్ళకోసమే. వీధినపడి ధర్నాలు చేస్తున్న సమైక్యవాదులు చేసే పోరాటం కూడా, వారి స్వప్రయోజనాల కోసమే

3) మా ప్రాంతం వెనకబడిందంటే, కాదు మాది మాదంటూ, ఇలా వెనుకబాటుతనంలో పోటీ పడుతున్నామంటే, అసలు అభివృద్ధిని ఆకాంక్షించే అర్హత మనకుందా?

4) “ప్రజల మనోభిప్రాయాలకు అనుగుణంగా నడుచుకునేది మా పార్టీ” అని ఈరోజు ప్రతీ పార్టీ చెప్తోంది. ఇలా ఆలోచించే వాళ్ళు అసలు లీడర్సు, పాలసీ మేకర్స్ ఎలా అవుతారు?

5)* ప్రజలు బద్దకస్థులు. ప్రస్తుత కాలంలో విద్య, రాజకీయాలు, ఈ రెండూ పనికిరాని కుళ్ళిపోయిన వ్యవస్థలు. ఉస్మానియా అయినా, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలలయమైనా, మరేదైనా, అవినీతి పంకిలాలు*. విద్యార్ధులతో సహా! ఎవడు సరిగ్గా చదివి పాసయ్యాడు? సరిగ్గా క్లాసులకి హాజరౌతాడు? హాస్టల్స్ లో జరిగే అసాంఘిక కార్యకలాపాలకు అసలు లెక్కేదీ? ఈ వ్యవస్థలో ఎవెరు నీతిమంతులు, నిజాయితీపరులు? ఇందులోంచీ పుట్టిన ఉద్యమాలు ఎంత పవిత్రం. (అది ఓ.యూ తెలంగాణా అయినా, ఏ .యూ సమైక్యాంధ్రా అయినా).

6) ప్రతీ మనిషి ప్రభుత్వం మీదే ఆధారపడాలనే పరాధీన మనస్తత్వం. ఎవరో వస్తారని, ఏదో చేస్తారని, ఎదురు చూసి మోసపోవడమే ప్రస్తుత సమాజ దుస్థితి.

ప్రజలచేత, ప్రజలకోసం, ప్రజల కొఱకు ఏర్పడిన వ్యవస్థ ఒక పరిష్కారం చూపలేకపోయింది అంటే అది ఎవరి లోపం.

దానికి మూల స్తంభాలైనప్రజల స్వార్ధానిదా? అందులోంచి పుట్టి, ప్రజల అభిప్రాయమని, పార్టీ గతి-గమ్యాలని గాలివాటంగా మార్చే, రాజకీయనాయకులదా?

యథా ప్రజా - తథా రాజా

ఉదాహరణకి,
గ్రామీణ వెనుకబాటు లో అగ్రస్థానం ఏ జిల్లాదో తెలుసా?
ఒకప్పటి ఆంధ్రుల సాంస్కృతిక రాజధాని విజయనగరం. ఈ జిల్లా కాంగ్రెసు మంత్రి కుటుంబం నుంచి నలుగురు వ్యక్తులు శాశన సభ్యులు లేదా పార్లమెంటు సభ్యులు. జిల్లా ఎంత వెనుకబడిందో, వీరి ప్రైవేటు ఆస్తులు అంత వృద్ధి చెందాయి. ప్రజలారా కళ్ళు విప్పండి.

ప్రజలు మారితే, పాలకులు మారతారు.
పాలకులు మారితే పాలన మారుతుంది.

దీని కోసమే కదా ఉద్యమాలు. లేని పక్షంలో,

తిరోగమనానికి మరిన్ని కొంగొత్త కారణాలకై నిరంతర అన్వేషణ కొనసాగుతుంది

* ఇది కొంతమందిని బాధించే విషయమైనా, సత్యదూరం కాదు.

తెలంగాణా ఉద్యమ నిర్వహణలో లోపాలు

2009-12-20T21:37:00.000-08:00

ప్రస్తుతానికి రాజకీయనాయకులని పక్కన పెడదాం. ఈ ఉద్యమం ఫలితం ఏదైనా, అది మూడు ప్రాంతాల తెలుగు వాళ్ళనే కాకుండా దేశాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశం. అటువంటిదాన్ని చాలా హ్రస్వ దృష్టితో నిర్వహించారు.

1956 తరువాత, గత ఏభై ఏళ్ళలో ఎంతోమంది కొస్తా-సీమ ప్రాంతవాసులు హైదరాబాదు పరిసరప్రాంతాల్లొ నివాసాలు, జీవనోపాధి కల్పించుకున్నారు. తెలంగాణా అంశం ముందుగా వీరిని, తద్వారా అనేకమంది కోస్తా-సీమ వాసుల్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.

అలాగే ఇప్పటి తరం విద్యార్ధులు, ఆం.ప్ర గురించి తమ పాఠ్యాంశాలలో చదువుకున్నారు. వీరందిరికి విడిపోవడాం అనేది జీర్ణించుకులేని విషయం. ఏదో కోల్పోతున్నామే అనే తెలియని బాధ. ఉద్యమ లక్ష్యాలు, స్వరూపాలు వేరైనా, "కాశ్మీరు విడగొట్టండి" అనే ప్రతిపాదన ఎలాంటి భావోద్రేకాల్ని రేకెత్తిస్తిందో, తెలంగాణా విభజన అదేస్థాయి ఉద్రేకాన్ని కలిగిస్తుంది ( కనీసం నా వరకైనా). అలాగే, కోస్తా-సీమ వాసుల్ని దోపిడీ దారులు, దురాక్రమణదారులు అనడం కూడా (దీన్ని కె.సీ.ఆర్ తర్వాత ఖండించినా గానీ)

ఇటువంటి సున్నితమైన అంశం పట్టుకుని, ఎక్కడ అంధ్రా పేరు కనిపిస్తే, దానికి తెలంగాణా పేరు తగిలించడాం, భాగో-జాగో లంటి నినాదాలు, దురాక్రమణ దారులు-దోపిడీ దారులు అనే ఆరోపణలు, సానుభూతి ఉన్నవాళ్ళని కూడా దూరం చేస్తాయి. అలాగే, పోటీగా తెలంగాణా తల్లికి పిల్లలు ప్రాణం పోయడం అనవసరం.

ఇవేవీ కాకుండా, మనం విడిపోయినా తెలుగు తల్లికి రెండు కళ్ళలా మెదలుదాం, లాంటి పాజిటివ్ ఇమేజ్ తీసుకొచ్చుంటే, కొస్తా-సీమల్లో ఇంత నిరసన వచ్చేది కాదు. అంతటితో సరిపెట్టకుండా, చిన్న రాష్ట్రాల వలన పరిపాలనా సౌలభం కూడా వివరించి ఉంటే, వారి నుంచి కూడా మీకు మద్దత్తు ఉండేది.

తెలంగాణా ఏర్పడకపోతే, సివిల్ వార్ (జయశంకర్ ఉవాచ), అణువిస్ఫోటణం (కె.సి.ఆర్ ఉవాచ) జరగడానికి ఎంత సంభావ్యత ఉందో, కోస్తా-సీమ వాసుల అభిప్రాయాలని పరిగణించనప్పుడూ అంతే ఉంటుంది. పర్యవసానాలు అన్ని ప్రాంతాలవాళ్ళూ అనుభవిస్తారు. ఒకరికి లాభం ఒకరికి నష్టం రావు, యుద్ధమే వచ్చినప్పుడు.

నాకు తెలంగాణా ఉద్యమం పై సానుభూతి ఉన్నా సమైక్యంగా ఉండాడాన్నే కోరుకుంటాను. కొస్తా-సీమల్లో వినిపిస్తున్న ఉద్యమ రాగాలని స్పాన్సర్డ్ గీతాలుగా సంభోదించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నాను.

ప్రతీ ఒక్కరూ "అంతమంది ప్రజలకీ ఆమోదయోగ్యంగా ఉండే నిర్ణయం తీసుకుంటాం" అంటారేగాని, అదేంటో చూపే ప్రయత్నం చెయ్యరు. తెలంగాణా ఉద్యమకారులు రాజీ పరిష్కారాలు ఆలోచించండి. ఈ పీట ముడి విప్పడానికి సహకరించండి.

నాకు వచ్చిన ఆలోచన ఇక్కడ

(నాకు హైదరాబాదు తో గానీ, తెలంగాణా తో గానీ సంబంధ-బాంధవ్యాలూ లేవు. అసలు ప్రత్యేక కోస్తావే లాభదాయకం!!!)

తెలంగాణా సమస్య - ఒక రాజీ పరిష్కారం

2009-12-18T16:31:00.000-08:00

తెలంగాణా విభజనవాదులు: ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలిసిందే. ఎందుకంటే
1) మా వనరుల మీద అధికారం మాకే కావాలి
2) ఎన్నోసార్లు రాజకీయనాకుల చేతిలో మోసపోయాం. దోపిడీలకు గురయ్యాం. ఇక మావల్ల కాదు
3) చిన్న రాష్ట్రాలతోనే అభివృద్ధి సాధ్యపడుతుంది
4) తెలుగు వారమైనా మా సంస్కృతి, సాంప్రదాయం వేరు. ఈ బలవంతపు వివాహం నుంచి మాకు విడాకులు కావాలి.
5) నిధులు, వనరుల పంపిణేల్లో, అన్యాయానికి గురి అవుతున్నాం.
6) సమైఖ్యాంధ్రా కోరుకునే వాళ్ళకి నిజంగా హైదరాబాదే కావాలి. హైదరాబాదు తెలంగాణాలో అంతర్భాగం. ఇది నైజాముల కాలంనుంచే అభివృద్ధి చెందిన నగరం. మీరొచ్చి కొత్తగా ఊడబొడించింది లేదు.

భౌగోళికంగా వేరైనా మానసికంగా కలిసుందాం (లేదా అందుకు ప్రయత్నిద్దాం)

సమైఖ్యాంధ్రా కోరుకునే వారు:
1) అసలు విడిపోవడమన్నదే పరిష్కారం కాదు. కలిసి ఉంటే కలదు సుఖం. చిన్న రాష్ట్రాలతో అభివృద్ధి సాధ్యం (ప్రస్తుత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో) కాకపోవచ్చు.
2) రాష్ట్ర విభజన వల్ల అనర్ధాలు ఎన్నో. ఇది రాష్ట్ర సమస్యేకాదు. జాతీయ భత్రతో ముడిపడి ఉన్న సమస్య కూడా. నక్సాలిజం, తీవ్రవాదం, వేర్పాటువాదం వంటివి మరింత ప్రజ్వరిల్లవచ్చు.
3) ఇన్నాళ్ళు మీ ప్రాంత రాజకీయనాకులు వెలగబెట్టిందేంటి? ఇది రాజకీయనాయకులు స్వప్రయోజనాలకోసం, తమ ఉనికి కోసం తిరగదోడిన సమస్య. అయినా రాయలసీమ వెనకబడి లేదా? ఉత్తరాంధ్రా వెనకబడిలేదా. మీ వెనకబాటుదనానికి అంధ్రావాళ్ళని దోపిడీ దారులనడం, నిజంగా గర్హించవలసిన విషయం.
4) ఇక ముఖ్యంగా, హైదరాబాదు లో నివాసం, వ్యాపారాలు వృద్ధి చేసుకున్నవారి పరిస్థితి ఏంటి. వాళ్ళకి భద్రత ఏది. మీరిచ్చే వాగ్దానాలు తుంగలో తొక్కరన్న నమ్మకమేమిటి. ఇన్నాళ్ళూ మేము కూడా, హైదరాబాదు అభివృద్ధిలో పాలుపంచుకున్నాం. మేము పోషించినా హైదరాబాదు మాకు లేకపోవడం అన్యాయం.
5) ఒకవేళ తెలంగాణా వచ్చిన పరిస్థితులలో, ముఖ్యంగా, నీళ్ళ దగ్గర, ఇతర రాష్ట్రాల్లాతోవాళ్ళాలాగే తగవులాడుకోవాలి.

ఇప్పుడు ఎలా వుంది అంటే, కరవమంటే కప్పకి కోపం, విడవ మంటే పాము కోపం లాగ తయరయ్యింది. అసలు కథ ఇంత దూరం వచ్చిన తరువాత, కలిసున్నా విడిపోయినట్టే. ఈ పీటముడి ఇప్పడానికి, నాకు హైదరాబాదు, జలవనరులపై ఆధిపత్యం ప్రధాన అడ్డంకులుగా కనిపిస్తున్నాయి.

కాబట్టి నేను సూచించే పరిష్కారం, రాష్ట్రా విభజన ముఖ చిత్రాన్ని మార్చి, విభజన చేయటం. కాకపోతే, రెండు సమూహాలూ పట్టువిడుపులు ప్రదర్శించాలి. (ప్రక్క పటం చూడాండి. నీలి రంగు గీత కొత్త విభజన రేఖని సూచిస్తుంది)

1) రాయలసీమ, కోస్తాంధ్రలలో, మెహబూబ్నగర్, సగం రంగారెడ్డిని ని కలపాలి. అంటే, తెలంగాణా ఒక జిల్లాని కోల్పోవాలి. అలాగే సగం రంగారెడ్డి కూడా. సీమాంధ్రలు, విభజనకి అంగీకరించాలి.
2) హైదరాబాదు ఉమ్మడి రాజధాని గా చెయ్యాలి
3) రెండు కొత్త రాష్తాల మధ్య కొన్ని ప్రత్యేక అవగాహనలు ఉండాలి (వాహనాలు, జలవనరులు, రవాణా ఇలాంటి విషయాల్లో)
4) క్రిష్ణా పై అధిక హక్కులు సీమాంధ్రకి వస్తాయి. గోదావరిపై నియంత్రణ తెలంగాణాకి లభిస్తుంది.
5) నాగార్జునసాగర్ పై రెండు రాష్ట్రాలకి హక్కులు ఉండాలి.
6) హైదరాబాదు ని ఫ్రీజోన్ గా కాకుండా, ఫ్రోజెన్ జోన్ గా ప్రకటించాలి. ప్రత్యామ్నాయంగా మూడు ప్రాంతాల్లో (తెలంగాణా, రాయలసీమ, కోస్తాల్లో ఒకటి చొప్పున), మూడు ప్రాంతాలని అభివృద్ధి పరచాలి (అభివృద్ధి వికేంద్రీకరణ కోసం)

అలోచించవలసిన విషయం:
తెలంగాణా వాదులు: ఇప్పుడు మీరు మహబూబ్ నగర్, సగం రంగారెడ్డిని కోల్పోతున్నారు. హైదరాబాదు ని పంచుకుంటున్నారు. ఇప్పుడు మీకు అర్ధమవుతోడా, విడిపోవడం, విభజనలో బాధ? మీరు నిజంగా, తెలంగాణా అభివృధి కాంక్షించేవారే అయితే, మహబూబ్ నగర్ సీమాంధ్రలో వున్నా, తెలంగాణాలో ఉన్నా పెద్ద తేడా ఉండదు, ఇప్పుడు రెండూ చిన్నా రాష్ట్రాలే కాబట్టి.

తెలంగాణాలో, గోదావరీ పరివాహక ప్రాంతమే ఎక్కువ కాబట్టి, దానిపై ఎగువ నియంత్రణ మీచేతికిందకే.

సమైఖ్యవాడులు: దీనివలన, హైదరాబాదు పై అనవసర ఆందోళణలు అక్కర్లేదు (ఉమ్మడి రాజధాని కాబట్టి). క్రిష్ణా పై అధిక నియంత్రణ వస్తుంది. ఏదో ఒకటి వొదులుకోక తప్పదు కాదా, విభజన అన్న తరువాత. అసలు కొంతమంది తెలంగాణావాదుల వాదన చూస్తే, వాళ్ళ ఆరోపణలకి మనసు విరిగిపోతుండి. కలిసుండి వేర్వేరుగా ఉండేకన్నా, విడిపోయి కలిసుండడమే ఉత్తమమేమో.

(ఇది ఒక ప్రతిపాదన మాత్రమే. నాకున్న సమాచారంతో ఈ సూచన చేయడం జరిగింది. ఎవరి మనసు నొప్పించినా క్షమించ గలరు. ఈ టపా పై నేను మరి ఇక వ్యాఖ్యానించను.)

మల్లెల మాలలూగక మానునా, మాయునా?

2009-04-19T01:36:00.000-07:00

మల్లీశ్వరి సినిమాలో "మనసున మల్లెల మాలలూగెనే" పాట ఏమాత్రం అభిరుచి ఉన్న శ్రోతలకైనా తెలుస్తుంది. దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారి కలం నుంచి జాలువారిన తెలుగు సొగసుల సిరి మల్లెల మాలలు ఆ సినిమాలోని మాటల పాటలు, పాటల ఆటలు.

వారి మేనకోడలు, అవసరాల (వింజమూరి) అనసూయాదేవి గారు ఎన్నో జానపద గీతాలని ఆంధ్రదేశమంతా తెరిగి, వెతికి పట్టి, బాణీలు కట్టి, స్వరబద్ధం చేసినవారుగా చిరపరిచితులు. వారి కృషిని మెచ్చి, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం వారు "కళాప్రపూర్ణ" బిరుదుతో ఆవిడని సముచితంగా సత్కరించారు. వారిని 22 వ టెక్సాస్ తెలుగు సాహితీ సభల సందర్భంగా కలవడం జరిగింది. ఆవిడ మాట్లాడుతూ కొన్ని ఆశక్తికరమైన విషయాలని చెప్పారు. మల్లెశ్వరి లో, "నోమీ నోమన్నలాలొ" పాటకి, అలాగే "మనసున మల్లెల" పాటకి కూడా, బాణీలు ఆవిడే సమకూర్చేరుట (కానీ సినిమాలో రాజేశ్వరరావు గారీ పేరే కనబడుతుంది). అందుకే

కృష్ణశాస్త్రి విరచితమవ్వంగ
వింజమూరి రసస్వర వింజామరలు
విసురుగ విసరంగ, మనసున మల్లెల మాల
లూగక మానునా, మాయునా!

ఆవిడ కుటుంబానికి ఎంతోమంది పేరిన్నిక గల కవుల ( విశ్వనాధ, కొకు, శ్రీశ్రీ, చలం...) తో ఉన్న సన్నిహిత భాంధవ్యాల గురించి, ఆవిడ స్వంతమాటల్లొ ఇక్కడ వినండి (నిడివి 19 ని||)

(ఆ గొంతుక విన్నవారెవ్వరు, ఆవిడకి 89 సంవత్సరాలంటే నమ్మకపోవచ్చు)

యథా ప్రజా - తథా రాజా

2009-04-15T07:15:00.000-07:00

గత కొన్ని నెలలుగా బ్లాగ్లోకంలో ఫొటోలుపెట్టి మరీ విమర్శలు చేస్తూ, మా జాతిని మొత్తం అవమానపరుసున్నందుకు మనస్తాపం చెంది నేను రాస్తున్న బహిరంగ లేఖ.

(శబ్దరూపంలో)

మాపై వచ్చిన ప్రధాన ఆరోపణలు: నీతి, నిజాయితి, సమదృష్టి, నైతికవిలువలు, పారదర్శకతవంటివి లేకపోవడం. డబ్బు-పరపతి లకోసం ప్రాకులాడ్డం, సహనం కోల్పోయి నోటికొచ్చినట్టు మాట్లాడ్డం. ఇవి ఒక రాజకీయనాయకునికి ఉండాల్సిని కనీస అర్హతలు అని . ఇవన్నీ మాలో మాత్రమే ఉన్నాయా, వీటిలో మీరుపట్టభద్రులుకారా అని నేను మిమ్మల్ని ప్రశ్నించదలచుకొన్నాను. ఇది ఎన్నికల సమయం కాబట్టి మమ్మల్ని ఆడిపోసుకోవడం మరీ ఎక్కువయ్యింది. డబ్బు విచ్చలవిడిగా ప్రవహిస్తుంతోందని. మద్యం ఏరులై పారుతోందని.

ఏమయ్యా, బాబూ, కొంచం సాయం చెయ్యవయ్యా అంటే, "నా కేంటి" అనే మనస్తత్వం నీది. నీవాటా ఇవ్వకుండా రమ్మంటే, మరి నీ పనులన్నీ మానుకొని నువ్వొస్తావా? అయినా మేం చేసే ఖర్చువల్ల ఒనగూరే సామాజిక న్యాయం మీకర్ధమవ్వట్లేదు. అధికారంలో ఉన్నప్పుడు సంపాదిస్తాం. ఎన్నికలప్పుడు ఖర్చుపెడతాం. అవసరమైతే ఖర్చుపెట్టిస్తాం కూడా. మేము దోచిన సొమ్ముని మళ్ళీ మీ దోసిళ్ళాలోనే కదా పోస్తున్నాం. ఇంతకు మించిన ఎకనమిక్ స్టిమ్యులస్ ప్యాకేజ్ ఈ ప్రపంచంలోనే లేదు.

మీ సాఫ్టువేరు/హార్డువేరు కంపెనీల్లో, వేరేవాడు ఒక పదివేలు ఎక్కువిస్తానంటే చెప్పాపెట్టకుండా ఉద్యాగాలు దూకెస్తారే? మరి పార్టీలు దూకితే మమ్మల్నెందుకంటారు. మాకు మారడానికి మహా అయితే మూడుపార్టీలున్నాయి. మీలాగ పదుల/వందల సంఖ్యలో లేవు. అందునా దూకడం మా జన్మహక్కు. మాక్కూడా పైకెదగడానికి మీతోపాటూ సమనావకాశాలు కావాలి, రావాలి. ఇందుకు మేం చట్టాలు చేసుకొంటాం. ప్రజల కోసం - ప్రజల కొఱకు అన్న నానుడిని మా అంతబాగా నిజంచేస్తున్నవారెవరో మీరు చెప్పండి.

మీరు దేశంకోసం ఏమైనా చేసారా? మీరెవరికైనా ఉద్యాగాలిప్పించారా? అదీ ఏ అర్హతలేని వాడికి. మా వల్ల ఎందుకూ కొరగాని వెధవాయలెందరికో ఉపాధికల్పిస్తున్నాం. కావాల్సిన అర్హత ఒకేఒక్కటి. అది నమ్మకం, అంతే. వాళ్ళని, వాళ్ళ కుటుంబాలని పెద్దన్నలా పోషిస్తున్నాం. మేమే లేకపోతే, నిరుద్యోగ సమస్య పెనుభూతమై మీ ఉద్యోగాలనీ కబళిస్తుంది. మీకు చేతకాని పనులెన్నో మేము చేస్తున్నాం. చేసి చూపిస్తున్నాం. అయినా మా మీద ఏంటో మీ ఏడుపు.

తిరుపతి లో భగవంతుని దర్శనానికి క్యూలో నిలోచోడానికి కూడా మీకు బద్దకం. VIP దర్శనం దొరికిందని నలుగురిలో గొప్పగా చెప్పుకోవాలని ఆరాటం. అందుకు మా MLAల, MPల, లెటర్లు కావాలి. అప్పుడు గుర్తొచ్చామా మేము? పదిమందిలో మా వాడు మంత్రి, మాచుట్టం కంత్రి అని చెప్పుకోవడానికి కావాలి. మీకు కాంట్రాక్టులు పనులు కావాలంటే మేము చక్రం తిప్పాలి. అప్పుడు మాత్రమే గుర్తొస్తామా మేము? ఇంతా చేసీ, చేడీ, పబ్లిగ్గా తిట్టడానికి ఎవరు అప్పనంగా దొరుకుతార్రా అంటే, మేమే. ఇంకెవరు. ఇంకెవిరినైనా అంటే పడతారా వాళ్ళు. మీ బొమికలేరరు.

కులాలు మతాల గొడవలు: ఎందుకలా కొట్టుకు చస్తారు. మాదంతా ఒకే కులం: రాజకీయం. మాది ఒకే మతం: స్వలాభం. మాకు లేని కులాలు, మతాల గొడవలు మీకెందుకు. ఈ పార్టీ, ఆ పార్టీ అనే బేధభావనలు మాకులేవు. అంటరానితనం అసలే లేదు. మేమంతా ఎంతో ఐకమత్యంగా ఉంటాం. కొట్టుకున్నట్టు మీ కళ్ళకి కనిపిస్తాం. ఎందుకంటే, మీరు గ్రుడ్డివాళ్ళు కాబట్టి.

మీరు ఉద్యాగోలు కోసం ఎగబడుతూ, లేని విద్యార్హతలు సృష్టించుకోలేదా? లేని అనుభవాన్ని ఉన్నది గా చెప్పుకొని ఉద్యాగాలు సంపాదించలేదా? CVలు, రెస్యూమెలు కూడా కాపీ కొట్టలేదా? మేమూ అలాగే చెప్తాం, చేస్తాం. సంఘసేవ చేసామని, చేస్తామని. ప్రజల కష్టాలు తెర్చడమే మా పరమావధి అని. మీరే అబద్ధాల పుట్టలైనప్పుడు, మీకెందుకు నిజాలు చెప్పాలి? మీరుచేస్తే ఒప్పు. మేము చేస్తే తప్పునా? ఇదక్కిడి న్యాయం? ఎందుకీ ద్వందప్రవృత్తి?

పెళ్ళో, చావో వచ్చినప్పుడు కరెంటు స్తంభానికి తీగలు తగిలించి విద్యుత్తు చౌర్యం చెయ్యడం లేదా? పొలాల్లొ, అక్రమంగా మీటర్లు టాంపరింగి చెయ్యట్లేదా? సాగుకాలువలని దారి మళ్ళించి, మీ కమతానికి నీరందితే చాలు, కిందవాడేమైపోయినా పర్వాలేదు అనుకోవట్లేదా? బందులు, హర్తాళ్ళు అంటూ, బస్సులు, ఆసుపత్రులు, కార్యాలయాలు తగలపెట్టి ప్రభుత్వఖజానా కొల్లగొట్టట్లేదా? ఇంత బహిరంగా దోపిడీ చేసే మీరు మా ఆదాయవవరులని ప్రశ్నించే హక్కు ఎప్పుడో కోల్పోయారు!

మేనిఫెస్టోలో చెప్తాం. ఎన్నో చెప్తాం. అది చేస్తాం ఇది చేస్తాం అని. అంటే అన్నె చేసెయ్యాలా? చెయ్యగలమా? చెయ్యనిస్తారా? మీరు పైదేశాలకి చదువలకని చెప్పి, "నేను చిన్నప్పట్నుంచి ఐనిస్టీను లాగ ఆలోచించే వాడిని. నా వల్ల మీ యూనివర్శికే కళ పెరుగుతుంది" లాంటి కల్లబొల్లి కబుర్లు చెప్పరా? ప్రగల్భాలు పోరా? వాగ్ధానభంగంచేసినందుకు మీ డిగ్రీలన్నీ బర్ముడ ట్రయాంగిల్ లో విసిరిపారెయ్యాలి అసలు. అదిసరే, పోనీ మనదేశంలో డిగ్ర్రీలు అంటే, మార్కెటులో పట్టాలు కొనుక్కోవట్లేదా? ర్యాంకులు కొనుక్కోవట్లేదా? చదువులు కొనుక్కోవట్లేదా? మీ దురాశకి అంతనేది ఉందా. ఇలా వేలమంది దోచుకుంటున్న ధనరాశి ముందు, మా సంపాదన ఎంత. మీరు వేసే ముష్టి తో సమానం. పక్కవాడ్ని నొక్కి, తొక్కిపైకెళ్ళడం. ఇది అందరి ప్రాధమిక హక్కు. కాదనే అధికారం మీకు లేదు.

మా ఆస్తుల చిట్టా విప్పి, అయ్యో నీకు కారు కూడా లేదని వాపోతారు, పాపం జాలి చూపిస్తారు, కాదు కాదు మా బీదరికపుపాట్లని చూసి గేలీ చేస్తారు. ఎగతాళి చేస్తారు. మరి మీ సంగతేంటి? ఇన్-కం టాక్సు ఎగ్గొడ్డానికి నానా అవస్థలూ పడతారు. నానా సంకలూ నాకుతారు. కానీ కుళాయి కావాలి. కరెంటు కావాలి. గిరెంటు కావాలి. ప్రభుత్వం నుంచి సకల సౌకర్యాలు కావాలి. మనం మాత్రం జేబులోంచి పైసా తియ్యం. ఇన్-కం టాక్సు వాడికి పది రూపాయలని చూపించిన ఆదాయం, అదే వీసా అప్లై చెయ్యాడానికి వెయ్యురూపాయలయ్యి కూర్చుంటుంది. మా ఆస్తి కూడా అంతే గురువుగారు. సందర్భం బట్టి దాని విలువ పెరుగుతుంది లేదా తరుగుతుంది. తగ్గకపోతే తగ్గిస్తాం. ఏం మీరుచెయ్యగా లేనిది, మేము చెయ్యకూడదా?

ఇంక ఏదో మా భాష గురించి, మా నైతికవిలువలు గురించి, మా సభ్యత-సంస్కారాల గురించి. పాపం మీరు పెదవులు విరిచి విరిచి, అవి రెండు చెక్కలు, మీ మండే గుండె మూడు ముక్కలు అయ్యాయి కాబోలు. మీరు చదువుకున్నా వారు ట. సంస్కారవంతులు ట. మరి మీ భాష అలా అఘోరించిందేం. ఎందుకలా ప్రాముఖ్యతకోసం పాకులాడతారు. ఎందుకలా వీధి కుక్కల్లా కొట్టుకుంటారు. ఎందుకలా కాకుల్లా చెవులు చిల్లులు పడేలా తిట్టుకుంటారు. ఎవరు ఎవరికీ తెలియనప్పట్టికి "అటుతంతాం, ఇటు తంతాం" అంటూ అపర ఘటోత్కచుడిలా చిందులు తొక్కుతారు. వందమందికూడా లేని మీలోనే నమ్మకంలేదు. మర్యాద లేదు. మన్ననలేదు. పెద్దరికంలేదు. కట్టుబడిలేదు. మరి వేలమంది మూర్ఖులు, అదే అభిమానులున్న మాకెలా సాధ్యం అనుకుంటున్నారు.

మేమెక్కడినుంచో ఊడిపడలేదు మహాప్రభో. మేము గ్రహాంతరవాసులం అంతకన్నా కాదు. మేంకూడా మీలో ఒకరమే. విమర్శలు చేసేముందు ఆ విషయం మరచిపోకండి.

మార్పురావాలి అంటే, అది మీలోంచే మొదలవ్వాలి. మా నుంచికాదు.
యథా ప్రజా - తథా రాజా

ఇట్లు
- ఒక రాజకీయ నాయకుడు

test

2009-04-10T18:20:00.000-07:00


\int_{0}^{1}\frac{x^{4}\left(1-x\right)^{4}}{1+x^{2}}dx
=\frac{22}{7}-\pi

పద్యం - వృత్తాలు - అంకెలు

2009-04-10T15:40:00.000-07:00

సాంప్రదాయకంగా మనం పద్యాల ఛందస్సుని నేర్చుకున్నప్పుడు

" ఈ పద్యానికి ఈ గణాలు ఫలానా వరుసక్రమంలో రావాలి"

అని నేర్చుకుంటాం. ఉదాహరణకి, ఉత్పలమాల తీసుకుందాం.

"భ ర న భ భ ర వ"
UII - UIU - III - UII - UII - UIU - IU

అనే గణాలు వరుస క్రమంలో ప్రతిపాదంలోనీ రావాలి.
అనగా లఘువులు, గురువులు (మొత్తం కలిపి 20) ఈ క్రమంలో రావాలి. అదే లఘువుని "౦" గానూ, గురువుని "1" గానీ గుర్తించామనుకోండి: అప్పుడు వచ్చే సంఖ్య

UII - UIU - III  - UII - UII -  UIU - IU
100 - 101 - 000 - 100 - 100 - 101 - 01

ఆ సంఖ్యని దశాంసమానంలో రాస్తే 607381

ఒకవేళ ఎక్కడైనా ఒక గణం తప్పయ్యిందనుకోండి, ఉదాహరణకి, చివరి "IU" కి బదులుగా "II" అనే గణాలు మీపద్యంలో పడ్డాయనుకోండి, అప్పుడు, మీ పద్యంలోని పాదం యొక్క సంఖ్య

UII  UIU III   UII UII   UIU II
100 101 000 100 100 101 00

607381 - 1 = 607380

గణం చివరిదయ్యింది కాబట్టి, సులువుగా పట్టేసాం. మరి ఎన్నే చోట్ల తప్పుంటే? ఏ స్థానంలో తప్పుందో కనుక్కోవడం ఎలా?

అది ఆలోచించే ముందు, exclusive-or లేదా xor అనే బూలియన్ సూత్రం చూద్దాం. దాని ప్రకారం:
0 + 0 = 0
0 + 1 = 1
1 + 0 = 1
1 + 1 = 0

దీన్ని ఉపయోగిస్తే మనం తప్పు ఎక్కడుందో ఇట్టే పట్టేయొచ్చు. ఇందాక ఉదాహరణని తీసుకుంటే:
100 101 000 100 100 101 01
+
100 101 000 100 100 101 00
=
000 000 000 000 000 000 01

కాబట్టి, ఎక్కడైతే, మనకి ఒకటి కనిపిస్తుందో, ఆ స్థానాలన్నిటిలోనూ గణం తప్పిందని తెలుస్తుంది. పై ఉదాహరణలో 20 వస్థానంలో తప్పిందని ఇట్టే తెలుస్తుంది కదూ?

ఇప్పుడు అన్ని (నాకుతెలిసినవి ) వృత్తాలని చూద్దాం:

ఉత్పలమాల:

"భ ర న భ భ ర వ
UII - UIU  - III  - UII  - UII - UIU -  IU

100 - 101 - 000 - 100 - 100 - 101 - 01 = 607381

చంపకమాల:

న  జ  భ  జ  జ  జ  ర
III - IUI - UII -  IUI - IUI - IUI - UIU
౦00 - 010 - 100 - 010 - 010 - 010 - 101 = 83093

మత్తేభం:

స భ ర న మ య వ
~~IUU - UII - UIU - III - UUU - IUU - IU~~
IIU - UII - UIU - III - UUU - IUU - IU
001 - 100 - 101 - 000 - 111 - 011 - 01 = 207085

శార్ధూలం:

మ స జ స త త గ
U U U - I I U - I U I - I I U - U U I - U U I - U
111 - 001 - 010 - 001 - 110 - 110 - 1 = 469229

వచ్చే టపాలో జాతులు పైన శోధిద్దాం. అంతవరకు శెలవు.
(భైరవభట్ల గారు తప్పు సరిదిద్దినందుకు కృతజ్ఞతలు)

BIG EVENT - చిరు సాయం

2009-04-07T17:40:00.000-07:00

పన్నెండు వేల మంది సైనికులు

చేతిలో చీల్చిచెండాడే మరతుపాకులు
రణగొణధ్వనులు చేస్తూ చ్చక్కర్లు కొడుతున్న యుద్ధట్యాంకులు
సైనికాధ్యక్షుడు "ఆగే బఢో" అంటూ ఆవేశంతో ఆజ్ఞాపిస్తూ, సైనిక పట్టాలన్ని యుద్ధానికి సన్నద్ధులని చేస్తుంటే?
ఓహ్ ... ఊహించికుంటుంటే ఒళ్ళు గగుర్పొడుస్తుంది కదూ!

మరి ఆ సైనికులు బదులుగా విధ్యార్ధులుంటే
మరతుపాకులకి బదులుగా పలుగులు-పారలు, కుంచెలు, నిచ్చెనలుంటే
సర్వసైన్యాధ్యక్షుడు, తమలో ఒకడై, పదండి ముందుకు, కర్మభూమి ఋణం తీర్చుటకు, అంటూ సేవాతత్పరతని జాగృతపరుస్తుంటే? ఒళ్ళు పులకరిస్తుంది కదూ!

దాని పేరే BIG EVENT.
1982 న TAMU లో ప్రారంభమైన BIG-EVENT, అమెరికా సంయిక్తరాష్ట్రాల్లో విధ్యార్ధులచేత నడపబడే అతిపెద్ద సేవాకార్యక్రమం. దీని ముఖ్యోద్దేశ్యం, స్థానిక ప్రజలకి విద్యార్ధులు వివిధ స్వచ్చంద సేవాకార్యక్రమాల ద్వారా కృతజ్ఞతలు తెలుపడం. ప్రస్తుతం ఇది, మరొక 50 కి పైగా ఇతరకళాసాలలకి వ్యాపించింది.

ఈ సంవత్సరం Child Rights & You (CRY) సంస్థ తరపున ఒక పదిమందికి పైగా భారతీయులం BIG-EVENT లో పాలుపంచుకిన్నాం. అధ్యక్షుడు జార్జ్ బుష్ Sr , గడ్డకట్టే చలిని లెక్క చెయ్యకుండా వచ్చిన పన్నెండువేల పైచిలుకు విద్యార్ధులనుద్దేసించి ప్రసంగించడంతో కార్యక్రమం ప్రారంభమయ్యింది. ప్రసంగాలూ అవి ముగియగానే, చీమలదండులా బయలుదేరి అందరం పని-ముట్లు సేకరించుకొని, రెండు జట్లుగా విడిపోయి, మాకు అప్పచెప్పబడిన ఇళ్ళకి కి చేరుకున్నాం. ఒక నల్లజాతి వ్యక్తి ఇంట్లో అడుగుపెట్టం నాకు అదే మొదటిసారి. ఆర్ధికతారతమ్యాలని ప్రత్యక్షంగా చూడ్డంకూడా అదే మొదటిసారి.

మాకు అప్పజెప్పిన పనులు పట్టిక చూసుకొని, చెయ్యాల్సిన పనులని విభజించుకున్నాం. ఇద్దరు ఇంటి ముందు పచ్చికని శుభ్రం చేస్తూంటే, మరో ఇద్దరు ఇంటికి బయట వెల్ల వేయడం మొదలు పెట్టారు. మిగిలిన ఇద్దరం వంటగది, పరిసరాలు శుభ్రంచేసాం. తరువాత, బీరువాలు, కిటికీలు, అరుగులకి వెల్ల వేసాం. ఇదంతా అయ్యేసరికి ఒక ఐదు గంటలు పట్టిండి. మిగతా వాళ్ళు కూడా తమ తమ పనులు పూర్తిచేసేసారు ఈ లోగా. పనిలో పనిగా పైంట్ డబ్బాలు ఒలకబొయ్యడం లాంటి అప్పజెప్పని పనులు కూడా చేసాం. పూలకుండీలు చేతిలోంచి జారిపోతే, క్షమాపణలతో పాటు, పరిహారంగా ఒక పదిహేను డాలర్లు సమర్పించుకోవడంతో, మా కార్యక్రమం పూర్తయ్యింది. పనిముట్లన్నీ తిరిగి ఇవ్వడంతో, మా వరకు BIG-EVENT అయిపోయింది. పాలుపంచుకున్నందుకు సంతృప్తి మిగిలింది. ఇలాంటి కార్యక్రమాలు మన కళాశాలల్లో కూడా జాతీయ స్థాయిలో చేస్తే బావుంటుందనిపించింది.

అసలు ఇది ఎందుకు చెప్తున్నాను అంటే:

మేనేజిమెంట్, ఎడ్వర్టయిజింగ్, ట్రాన్స్పొర్టేషను, ఐ-టి, హాస్పిటలిటి, లాజిస్టిక్సు, ఇలా ఎన్నో బిభాగాల కో-ఆర్డినాషన్ కావాలి. ఇవి ఆయా సబ్జెక్టులు చదువుతున్న విద్యార్ధులకి ప్రాక్టికల్ నాలెడ్జ్ ని పెంపొందించడానికి ఎంతో తోడ్పడతాయి. కలగూరగంప లో తాడేపల్లిగారు చెప్పినట్లు, అవకాశాలని మనం సృష్టించుకోవాలి. ఈ ఒక్క ఈవెంట్ ద్వారా, విద్యార్ధులు క్లాసురూములో నేర్చులోలేని ఎన్నో పాఠాలు నేర్చుకుంటారు. పాశ్చాత్యదేశాల్లో అమలవుతున్న "మంచిని" కూడా మనం సంగ్రహించాలి. నేషన్ బిల్డింగ్ కి పునాదులు విశ్వవిద్యాలయాల్లొనే అని నా నమ్మకం. అవి రాజకీయాలైనా, వృత్తివిద్యలైనా, మరేదైనా. ముఖ్యాంగా మన తెలుగుసినిమాల్లో కాలేజీలు అంటే, సొల్లు-కబుర్లు చెప్పడం, అధ్యాపకులతో కుళ్ళు జోకులు వెయ్యడం, అమ్మాయల్ని ఏడిపంచడనికి తప్పా మరెందుకూ ప్పనికిరాని రోడ్దుపక్క బడ్డీకొట్లులాగ చూపిస్తున్న పరిస్థితులు మారాలని ఆశిద్దాం.

-శెలవు

తెలుగు పద్యానికి compiler?

2009-04-01T10:46:00.000-07:00

భైరవభట్ల గారు, పద్యం.నెట్ మీద టపా రాసినప్పుడు,

పద్యం.నెట్లో, (నాలాంటి) ఔత్సాహికులు పద్యాలు రాయప్రయత్నిస్తే, వ్యాకరణ పరంగా అవి సరియైనవా, లేక, వాటిలో తప్పులు ఏమైనా ఉన్నాయో గుర్తించి, సవరణలకి సూచనలు చేసే సౌలభ్యం ఉంటేబావుంటుంది

అని వ్యాఖ్యరాద్దామనుకుంటూనే, మళ్ళే, ప్రతీ పద్యాన్ని పరీక్ష చెయ్యడం, ఎంత ఖాళీ సమయమున్నా కుదరకపోవచ్చని ఆగిపోయాను. మరి పరిష్కారమేంటి అని అలోచిస్తుండాగా ఇలాతోచింది. ఇది ఎంతవరకు సాధ్యమో (అసాధ్యంకాదు అని నా నమ్మకం) తెలుగు సాఫ్టువేరు జనులు చూడండి:

తెలుగు పద్యానికి వ్యాకరణం ఉన్నాది. గణ విభజన, యతి-ప్రాస, మినహాయింపులు ఇత్యాదులు. ఇవన్నీ చూస్తే, తెలుగు పద్యానికి ఒక compiler ( lexicon analyzer + syntax analyzer మాత్రమే) తయారుచేయడం (మరీ)అంత కష్టంకాదనిపిస్తుంది,

ఉదాహరణకి (laTeX ని అనుకరిస్తూ):
\begin{ATaveladi}
uppugappurambu nrokkapolikanunDu \\
chooDachooDa ruchula jaaDa vaeraya \\
purushulandu puNya purushulu vaeraya \\
viSwadaabhiraama vinura vaema \\

\end{ATaveladi}

పై పద్యాన్ని, compile చేసిన తరువాత, ఆటవెలది లో ఉండాల్సిన గాణాలు లేవనో, ఒక వేళ యతి తప్పితే, ఏ పాదంలో తప్పిందో చెప్తూ, యతి-ప్రాస కుదిరే అక్షరాల్ని సూచించడం లాంటి పనులు సాఫ్టువేరు ద్వారా చేస్తే?

వీటిలో అనుభం ఉన్నవారు, మీ అభిప్రాయాలని తెలియజేయండి. కష్టసాధ్యం కాదు అనుకుంటే, ప్రయత్నించవచ్చు కూడా! ఒకవేళ ఇలాంటి పరికరాలుంటే, నాకు సూచించగలరు.

రేయి మించెనోయీ రాజా (పేరడీ video)

2009-03-21T14:47:00.000-07:00

రేయి మించెనోయీ రాజా,
హాయిగ నిదురించరా, ఆ .....హాయిగ నిదురించరా

వెన్నెల్లు విరెసె, వెతలెల్ల వెలిసె
ఆశల తారలు మిలమిల మెరిసె

తలపుల్లో నీవు, జలకమ్ములాడి
విందారగింపా విచ్చేయవోయి
మమతల్లు కలుపు, మాయల్లు విరుపు
దూరాలు తరగు, మురిపాలు పెరుగు
హాయిగ నీవింక సేవించవోయీ

రేయి ||

సిరులూ, విరులూ, మనకేలనోయి,
రాగం, అనురాగం మనవేకదోయి

కన్నుల్లు మూసి, మనసే తెరచి
కలలేకంటూ విహరించవోయీ
హార్ధికమాంద్యం కలలకుకాదు
కలలకు కొఱతంటు రానేరాదు
హాయిగ నీవింక శయనించవోయి

రేయి మించెనోయీ రాజా,
హాయిగ నిదురించరా, ఆ .....హాయిగ నిదురించరా
ఉమ్.....ఊమ్..... ఊ....ఊ.......

ఈపాట వీడియో రూపంలో ఇక్కడ చూడండి

రచన: దీపిక ఆచళ్ళ, సోమశేఖర్ ధవళ
గాత్రం: దీపిక ఆచళ్ళ
స్వరకల్పన: ఘంటసాల
మాతృక రచన: సముద్రాల
చిత్రం: శభాష్ రాముడు

నేపధ్యం:
నేను, దీపిక (మా ఆవిడ) కలిసి సాయంత్రం "నడక" కని బయలుదేరాం (ఇలా వాకింగ్ కి వెళ్ళడం, జీవితంలో నాకు ఇదే మొదటిసారి). కాస్త దూరం నడిచిన తరువాత, ఏదైనా పాటపాడొచ్చు కదా అని దీపికని ఆడిగాను. సరే అయితే, మీకిష్టమైన "శభాష్ రాముడు" లోని "రేయి మించెనోయి రాజా" పాడతాను అని మొదలుపెట్టాకా, ఇంక ఆపాటకి పారడి మొదలుపెట్టాను (నాకు అంత్యాక్షరీల్లో, ఇలా పాటలని ఖూనీ చెయ్యడం బాగా అలవాటూ). అది ఇలా మొదలయ్యింది

"అలసి సొలసి, ఆయాసం వచ్చి,
త్వరగా ఇంటికి పోదామురండి" అని మాఆవిడ అంటే

"పోపే పోచి, చారే కాచి
వేడిగా ముద్దే తిందాము రండి" అని నేను,

ఇలా కామెడీగా మొదలయ్యి, పైన రాసిన విధంగా రూపాంతరం చెందింది.

మా బాబె, అచ్చం "రాజా" లాగె

2009-03-20T14:37:00.000-07:00

మా బాబె, అచ్చం "రాజా" లాగే అన్న సాక్షి
ప్రభుభక్తి పొరలు కమ్మిన కళ్ళు చిదిమి చూస్తే

మా అసహాయత, అశక్తత, అనాశక్తతలే
మీ ఓట్ల, నోట్ల కోటలకి
తిరుగులేని, ఎదురులేని, ఎదురేలేని పెట్టుబడులని

అందుకు మా ఎదుగులేని, బొదుగులేని
బడుగు బ్రతుకులె సాక్షులని
తెలియకపోదు

తకిట తకిట తథిమి తందానా

2009-03-19T20:51:00.000-07:00

మా చేతిలో తైతక్కలాడే అమాయకపు కీలుబొమ్మలు
అందుకే మీరు మా ఓటరు దేవుళ్ళు

ధర్మం చెయ్యండి బాబూ!

2009-03-04T17:41:00.000-08:00

మూరెడు "హస్తా"లతో బారెడు భూమిని కబ్జాచేసే టికెట్టు
ధర్మం చెయ్యండి బాబూ!

ఆలోచనల కాలుష్యం

2009-03-03T06:15:00.000-08:00

మనసు కలుషితమైతే సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోలేదు. మరి పరిష్కారం: విచక్షణ, క్షమ, ఓర్పు, సహానుభూతి అనే వడపోత కాగితాలతో వడకట్టండి. ఈ భావాన్ని ~~ప్రతిబింబింస్తూ~~ స్ఫురింపజేస్తూ, తయారు చేసిన ఒక 50s ల లఘువీడియో క్రింద చూడండి:

ఒక మూడు సంవత్సరాల క్రితం, విధ్యార్ధిసంఘం ఎన్నికల సందర్భంలో, war of the videos లో భాగంగా, ఒక 10 పది నిముషాలు చిత్రీకరణకి, ఒక 10 నిముషాలు కూర్పుకి "కష్టపడి" చేసిన వీడియో ఇది :) మళ్ళీ లోక్ సభ, శాశన సభ ఎన్నికలు సమీపుస్తున్నతరుణంలో ఇలా!

మన గురివిందగింజ నలుపే సుమా!

2009-02-28T16:37:00.000-08:00

స్లమ్ డాగ్ మిలియనీర్ (SM). దీని మీద జరుగుతున్న చర్చ ఇంతా అంతా కాదు. మచ్చుకి కొన్ని

కౌముదిలో గొల్లపూడిగారు
దానిపై వారి వివరణ
*** వాళ్ళకి లేవా మనోభావాలు (నవతరంగం)
*** రావు గారి వువాచ (e-కలం)
విజయేంద్రవర్మ -SM (జీడిపప్పు)
ఎందుకు అన్నిఅవార్డులు (జీడిపప్పు)
మురికివాడల *** (గుంపులోగోవిందం)
మురికివాడల *** (అబ్రకదబ్ర)
*** మీ గురివిందగింజ తెలుపా **? (అంతర్యానం)
సైమన్ బఫాయ్ (స్వంత మాటల్లొ)

వాటిలో వచ్చిన కామెంట్లుతో కలిపిచూస్తే ... ఈ సినిమా మీద విమర్శలకన్నా, దీన్ని విమర్శించినవాళ్ళ మీద విమర్శలే తీవ్రంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా మనతెలుగువారైన "గొల్లపూడి" గారి మీద.

ముందు సినిమా గురించి నా అభిప్రాయం (నవతరంగంలొ చెప్పిన విషయాన్ని ఇక్కడ కొంచం విశదీకరించి రాస్తున్నాను). సినిమాని సమీక్షించే ముందు, దాన్ని మూడు భాగాలుగా చేద్దాం.

1) taking/making (కధనం, సాంకేతిక విలువలు, ప్రయత్నం, పడ్డ కష్టాలు వగైరా)
2) presentation (ప్రచారం, సమర్పించిన విధానం)
౩) content (కథ)

taking/making విషయానికి వస్తే, నాకు చాలా నచ్చిన సినిమా. ఉదాహరణకి, సినిమా మొదట్లో మురికివాడల్లోని chasing scene. వెనకాల డప్పులు మ్రోగుతుంటే, కదనరంగంలో సైనికులవీరంగం మల్లే ఉంది. సైమన్ బఫాయ్ వ్యాసం చదివితే దీని నేపధ్యం అర్ధమవుతుంది. సినిమా ఆద్యంతం పట్టుసడలకుండా intense గా సాగుతుంది. మురికివాడల, ధనికవర్గాలవారి జీవినవిధానంలోని వ్యత్యాసము చూపడంలో దర్శక-సాంకేతికనిపుణులు కృతకుత్యులయ్యారు. నేపధ్యసంగీతం, చాయాగ్రహణం మొదలైనవి సినిమా విజయవంతమవ్వడనికి దోహదపడ్డయి. Curious case of Benjamin Button తో పోలిస్తే, దీనిక Oscars రావడంలో వింతేమీ లేదు. అందుకు, దర్శక-నిర్మాతలకీ, సాంకేతికవర్గానికి అభినందనలు.

సినిమా Title ని ఎన్నుకోవడంలోనే నిర్మాతల (లేదా/మరియు దానికి భాద్యులైన వారి) వ్యాపారాత్మక ప్రతిభ కనబడుతుంది. భారతదేశం, పేదరికం, ప్రేమ, ఆశ, మొక్కవోని ఆత్మవిశ్వాసం, డబ్బు. వీటిని Q&A అనే రుబ్బురోలు లోవేసి రుబ్బండి, అలా వచ్చిన కాకా హోటలు పచ్చడిని, ఎదురుకుండాఉన్న అయిదునక్షత్రాల హోటలులో ఆరగించండి. బ్రేవ్ మని త్రేన్చుతూ, పొట్టనిమురుకొనేట్లుగా చెయ్యడంలో వారి ప్రతిభ మరోసారి కనబడుతుంది. దీన్నుంచి మనవాళ్ళు నేర్చుకోవాల్సింది ఎంతైనా ఉంది.

ఇక చివరిగా, కథగురించి. ఎంతోమంది అనుకొంటున్నట్టుగా ఇదొక ఆశావహుడైన ఒక మురికివాడజీవి ప్రయాణంలా నాకస్సలు అనిపించలేదు. చిన్నతనంలో, జమాల్, అతను స్నేహితులు, ఆశావాదులుగా కాదు, అవకాశవాదులుగా కనబడ్డారు. దీనికి నా చిన్నప్పుడు జరిన ఒకసంఘటన చెప్తాను. నాకప్పుడు ఒక 5-6 ఏళ్ళు ఉంటాయి. కాబోలు . మా ఇంటికి ఒక రెండువీధులవెనక కొంచం మురుకివాడల్ని పోలిన గడపలు ఉండేవి. రధాయాత్రరోజులు అనుకుంటా, ఒక గాలిపటం పావలాపెట్టి కొనుక్కుని, ఇంటిముందు వీధిలో, దానికిదారంకట్టి ఎగరెయ్యడానికి నానా అవస్థపడుతుంటే, నాఅంతవయసే ఉన్న మరో కుఱ్ఱాడు, నువ్వు దారం పట్టుకో, నేను గాలిపటంపట్టుకొని, పరిగెడతాను అప్పుడు ఎగురుతుంది అనిసంజ్ఞలతోనే చెప్పి, కాసేపు పరిగెట్టి, దారంతెంచి, గాలిపటంపట్టుకొని పారిపోయి ఆ మురికివాడాలో తేలాడు. కాసేపు నేను చేష్టలుడిగి అలా ఉండిపోయాను. ఆ కుఱ్ఱాడి ప్రతిరూపమే నాకు ఈ జమాల్ & కో లో కనిపించింది. ఎలాగైనా సాధించాలి అనే పట్టుదల మంచిదే! ఒక పావలా సంపాదించి గాలిపటంకొనుక్కొని ఎగరెయ్యడం, అభినందనీయం. గాలిపటంలాక్కుని పొందటం అభిశంసనీయం. SM లో నాకు గోచరించినది రెండోదే!

ఒక్కసారి chasing scene ని జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటే: సముద్రంలోని అలలు మైలు దూరంనుంచి మొదలయ్యి, తమతో భూమండలాన్ని మింగడనికా అన్నట్లు, ఒకదాని వెంట ఒకటి తరుముకుంటూ వస్తాయి. కానీ కబళించడం తమవల్ల సాధ్యంకాదూ అని తెలిసికాబోలు, ఒడ్డుని ధబ్బుమనిఢీకొని మరొకసారి నీ పనిపడాతానని ఉస్సూరుమంటూ వెనుదిరుగుతాయి. ఆ పోలీసు పర్సిస్థితీ అంతే! ఒక అయిదు నిముషాలు chase చేసినా ప్రయోజనం ఉండదని తెలుసు. కానీ chase చేస్తాడు. chasing scene అధ్బుతంగా తెరెకెక్కించారు. action సరే! మరి దానికి ముగింపేదీ. ఇక్కడే నాకు దర్శకుడి intention మీద అపనమ్మకం కలిగింది. అవకాశవాదం/మురికివాడాల మలినాన్ని destiny,/hope అనే wrapper లో చుట్టిఇచ్చినట్టుగా ఉంది. ఇంక జమాల్ ప్రేమ వయహారమా! బాలీవుడ్ సినిమాలు చూసి, చూసి, రవ్వంతకూడా ఆశ్వాదించలేదు.

అందుకే నా దృష్టిలో ఇది

మామూలు సినిమాల్లో గొప్పసినిమా గొప్పసినిమాల్లో మామూలు సినిమా

ఇక విమర్శలగురించి: చాలావరకు వస్తున్న విమర్శలు కధగురించి, దాన్ని చూపించిన విధానం గురించి. అసలు పేదరికాన్ని చూపించాలా వద్దా, చూపిస్తే ఎలే చూపించాలి. పెంట కుప్పలో ములగాలా? అఖ్ఖర్లేదా? ఇత్యాదులు. సినిమా మాధ్యమంలోని చిత్రమేమిటంటే, చూసిన/చూడని ప్రతీఒక్కడు, ఇలా తియ్యాలి, ఇలాగే తియ్యాలి అనుక్కోవడం (తీసిన అనుభవం ఉన్నా లేకున్నా, సాదకబాధకాలు తెలిసినా తెలియకున్నా), అదే సరియనది అని నమ్మడం. దీనికి ఎవరూ అతీతులు కాదు. ఒకే సన్నివేసాన్ని చూసి, సంధర్బం బట్టి, ఒకే వ్యక్తి పలు రకాలుగా స్పందిస్తాడు. మరి పలు వ్యక్తులు రకాలుగా స్పందించడంలో ఆశ్చర్యమేముంది. విమర్శకులందరూ విచిత్రంగా దీన్ని విస్మరిస్తారు. ఇదేమి లెఖ్కలు కాదు కదా 1+1 = 2 అని ఋజువుచెయ్యాడానికి. ఇక్కడే సినిమాని విమర్శించిన వాళ్ళు, సమర్ధించిన వాళ్ళు విభేదిస్తున్నారు అని నా అభిప్రాయం.

ఇకగొల్లపూడి విమర్శ, దానిపై విమర్శల విషయానికివస్తే:

నాకు ఆయన విశ్లేషణ చాలా సమంజసంగా కనిపంచింది. మొదట ఆయన "నాకు కళ అంటే ఫలానా, ఫలానా. నేను ఇలా నిర్వచిస్తాను. ఏ విధంగా ఉండాలి, ఉండకూడదు" అని ఒక సిద్ధాంతమేదో ప్రతిపాదించేరు. కొన్ని ఉదాహరణలు ఇచ్చేరు. దానికి లోబడి, SM లేదు. కాబట్టి నాకు నచ్చలేదు. అందుకే నేను చూడను అన్నారు. ఇందులో తప్పేంటి?

నేను దశాంశమానంలోంచి చూశాను 1+1 =0 కాబట్టి తప్పు అని రావు గారు అంటే, అయ్యా మీకు బుర్ర లేదండీ, మీ మూర్ఖత్వంకాకపోతేనూ, నేను పెట్టుకున్న radix-2 కళ్ళజోడు పెట్టుకొని చూడండి, 1+1=0 సరియేను అంటే? ఇక్కడా ఎవరి కళ్ళాజోళ్ళు వాళ్ళవి! ఒకళి జోళ్ళు ఒకరికి నప్పవు మరి.

ఒకరు, "అసలు మీరు కళకి ఎలా నిర్వచనం ఇస్తారు. ఏ సూత్రం లేకపోవడమే అసలైన సూత్రం," అంటారు. వినడానికి ఇది చాలా బావుంది. కొంతమేర నిజమే కూడా. నా దృష్టిలో అర్ధవంతమైన వాదన. కాని, కాంతికన్నా వేగంగా ప్రయాణించి, నక్షత్రాలకావల పాలపుంతలవింతలు చూసిరావడం ఎంత ఆచరణ యోగ్యమో, ఏ సూత్రమూ లేకుండా సినిమా నిర్మించడమూ, అంతే ఆచరణయోగ్యం. ఎంత కళాకారుడైన, సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యాన్ని వ్యాపారాత్మక ప్రపంచంలో అనుభవించలేడు.

వీటన్నికి మించి, అసలు ఆయన సినిమానే చూడలేదు. ఆయనకి విమర్శించే హక్కు ఎక్కడిది అని కొందరు. నేను చూసిన జనాలలో, ఎక్కువమంది, ఇదే విషయం పదే పదే ప్రస్తావించారు. అందుకు వాడిన కొన్ని పదాలు:

చెప్పుడు మాటలు విని, ఎవరో చెప్తే, విని, మూర్ఖత్వం, మట్టి మషాణం, మొదలైనవి

అలా ఆడిగిన వాళ్ళందరు గమనించాల్సింది, అక్కడ చెప్పింది కొడుకు, విన్నది తండ్రి. కొడుకు, "నాన్నా సినిమా బావులేదు, ఇదిగో ఇలా చూపించారు, ఇలా ఉంది" అంటే, ఆ తండ్రి, కొడుకు మాటలు విశ్వసించకూడదా? ఆదే రంగంలో ఉన్న తండ్రి ఆ విషయాన్ని గ్రహించలేరా? పోనీ మనకా విషయం తెలియనప్పుడు, సంశయనివృత్తి కోరవచ్చునుకదా! కోరలేని పక్షంలో సంయమనం పాటించవచ్చుకదా?

అసలు వాళ్ళబ్బాయి, సినిమా హాల్లొ సినిమా చూడాలేదు, DVD లో చూసాట్ట. piracy కాదూ!
మీరు ముసిలివారైపొయారు ఇంక విశ్రాంతి తీసుకోండీ
మీరు మీ అబ్బాయి పేరు మీద నెలకొల్పిన award ని వనజ కి ఇచ్చారు, అందులో ఇంకా జుగుప్సకరమైన ఘటనలున్నాయి. దానికిలేని అభ్యంతరం దీనికెందుకు? ఫలానా సినిమాలో ఇలాంటి పాత్రవేసారే? మీరూ విమర్శించేవాళ్ళేనా!
ఇవన్నీ కాదుగానీ, అసలు సినిమా తీసినవాడు విదేశీయుడండి, అందుకేనండీ మీ ఆక్రోశం, ఆవేదనానూ!
మనదేశీయుడు తీసిన సినిమాలో ఇంకా జుగుప్సాకరమైన ఘతనలు ఉన్నాయి. వాటిని ఎందుకు విమర్శించలేదు?
మీ విమర్శ, దర్శక-నిర్మాతల విజ్ఞతని కించపరిచేదిగా ఉందండీ!
అసలు విమర్శించే అర్హత మీకు లేదండీ!

ఇవి మరికొంతమంది వ్యక్తపరచిన (యధాతధం కాకపోయినా,భావం మాత్రం అదే) అభ్యంతరాలు. ఎంతసంధర్భోచితంగా ఉన్నాయో అవి మీ విజ్ఞ్తతకే వదిలేస్తున్నాను.

ఒక్క కొత్తపాళీ గారు మాత్రం "అభిరుచుల విషయంలో ఎవరి అభిప్రాయాలు వారివి. కాదనను. వేరే దృక్పథాన్ని మీతో పంచుకోవాలని మాత్రమే ఈ జాబు, పెద్దలతో వాదంఇచాలని కాదు" అంటూ హుందాగా వ్యవహరించేరు/విభేదించేరు.

మనం ఆచరించలేని, అనుసరించలేని పరిపూర్ణస్వచ్చతని, అవతలి వ్యక్తిలో ఉండాలనుకోవడం, మనగురివిందగింజలోలేనితెలుపు అవతలి వ్యక్తిలో ఉండాలి అనుకోవడమే!

చివరిగా

"దీని [SM] దెబ్బకి రేపు రోడ్లమీద అమెరికన్లు నన్నేదో చులకనగా చూస్తారనుకునే న్యూనతా భావం నాకు లేదు. ఒక వేళ వాళ్లలా చూసినా, who cares? " అని అనగలిగిన ఆత్మవిశ్వాసం

"I am entitled to my space to differ" అన్న గొల్లపూడి గారి అభిప్రాయాన్ని, దాంతో పాటు మన విజ్ఞ్తతని, వివేవచని మ్రింగేసే అహంకారం/అహంభావం గా మారకూడదనే నేను కోరుకునేది!

గమనిక: అసలు నాకు పైన ప్రస్తావించబడిన బ్లాగర్లు పరిచయంలేదు. అలాగే గొల్లపూడి గారు కూడా. నిష్పాక్షికంగానే వ్యవహరించానని అనుకుంటున్నా. కొన్ని టపాలని verbatim quote చేసినా, అది వ్యక్తిగతంకాదని, సాధారణ భావజాలానికి ప్రాతిపదికగా మాత్రమే వాడ్డం జరిగిందని మనవి (అందుకే పేర్లు ఉటంకించలేదు). ఎంతోమంది కామెంట్లని ప్రస్తావించేను. అందరిని పేరు పేరునా quote చెయ్యడానికి బద్దకం :)

మరోగమనిక: ఒకొక్కసారి, అసలు ఈ వాదనలలో అర్ధమేలేదనిపిస్తుంది. రాద్దాం అనుకుంటూ, మనం చెప్పేది మనకే వర్తిస్తుంది కదా అని మానేస్తాను (circular reasoning). SM విషయంలో కూడా అనుకుంటుండగానే,
దూల ఎక్కువై,
ఇదిగో ఇగోల గోల
ఈలోగా ఇలాగ :)

గ్లోబలైజేషన్ అంటే?

2009-02-27T18:57:00.000-08:00

ఒక ప్రొటెస్టెంటు దేశం, ఒక ముస్లిమ్ దేశాధ్యక్షుణ్ణి వైకుంఠ ఏకాదసినాడు ఉరి తీయడం!

భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థకిపునాది మన గృహవ్యవస్థ, పట్టుకొమ్మలు మన ఆడపడుచులు ...
ఇలా ఆద్యంతం ఆశక్తికరంగా, ఆర్ధికవ్యవస్థమీద CA M.R. Venkatesh ఉపన్యాసం కింద తప్పక చూడండి

పనిలో పనిగా తాడేపల్లి వారి నిరుద్యోగం పురుషలక్షణం-౧

రెండవ ప్రపంచ తెలుగు సాహితీ సదస్సు - ఫిబ్రవరి 14-16, హైదరాబాదు

2009-02-09T08:21:00.000-08:00

వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా వారు రెండవ ప్రపంచ తెలుగు సాహితీ సదస్సుని
Feb 14-16,2009

మధ్య శ్రీత్యాగరాయగానసభ, చిక్కడపల్లి, హైదరాబాదులో నిర్వహిస్తున్నారు. కొన్ని ముఖ్యవివరాలు:

మొదటిరోజు (నిర్వహణ: డా|| వంగూరి చిట్టెన్ రాజు) ఉ: 9.30 నుంచి

ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ స్వాగతోపన్యాసం
సి.నా.రె ప్రారంభోపన్యాసం
తెలుగు ఉపాధ్యాయులకు సన్మానములు (గ్రహీతలు: డా|| తెన్నెటి సుధాదేవి, ఆలూరు శిరోమణి, ఇంద్రగ్ంటి అన్నపూర్ణ)
డా|| ఆవుల మంజులత, గొల్లపూడి మారుతీరావు ల ప్రసంగాలు
పుస్తకావిష్కరణలు
తెలుగు వివిధ దశలు-ఉద్యమాలు పై పోరంకి దక్షిణామ్మూర్తి, విహారి, వల్లావజ్జుల పతంజలి శాస్త్రి, జె. బాపురెడ్డి, ఆచార్య ముదిగొండ శివప్రసాద్ ల ప్రసంగాలు
లలిత సంగీతం ( ప్రత్యేక ఆహ్వానితులు వింజమూరి అనసూయాదేవి) సా: 7.00 గంటలకు

రెండవరోజు: (నిర్వహణ: ఇంద్రగంటి జానకీబాల) ఉ: 9.30 నుంచి

ముఖ్యాతిధులు ( అబ్బూరి చాయాదేవి, మల్లది సుబ్బమ్మ, వాసా ప్రభావతి, సి. ఆనందారామం
వంద సంవత్సరాల తెలుగు సాహిత్య ప్రస్థానంలో రచయిత్రులు, స్త్రీల సాహిత్యంలో వాదనలు, రచనల్లో కుటుంబం-సంఘం-స్త్రీల సమస్యలు
సా 6.00 లకు రామాయణంలో స్త్రీపాత్రలలో అంతరంగ నివేదనం (కౌసల్య, శబరి, కైక, సీత మొదలగు పాత్రల సంభాషణ, నాటికలాంటిది)

మూడవరోజు: సా: 6.00 నుంచి

మాధ్యమాలలో తెలుగు సాహిత్యం: సినీ రచయితల వేదిక (బలభద్రపాత్రుని రమణి, గొల్లపూడి, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ, చంద్రబోసు, అందెశ్రీ, s.v.రామారావు, వడ్డేపల్లి కృష్ణ
ముగింపు: శ్రీ గొల్లపూడి మారుతీరావు గారికి జీవిత సాఫల్య పురస్కారం

పూర్తి వివరాల కొరకు:
వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా
Vamsee International Campus
Satyasaipuram, Kuntloor(V),
Hayatnagar(M)
R.R. (Dist.)
Hyderabad, 501 505, AP
Cell: 98490 23852
email: ramarajuvamsee AT yahoo.co.in

brochure చూడండి

తెలుగుసాహిత్యాభిమానులు, ఔత్సాహిక రచయితలు, ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటారని ఆశిస్తూ...

పరిపూర్ణ పట్టభద్రుడు

2009-01-30T19:54:00.000-08:00

లియోనార్డో డావిన్సీ బహుముఖప్రజ్ఞాశాలి. చిత్రకారుడి గా ఎక్కువమందికి తెలిసినా, గొప్ప ఇంజనీరని, మానవ అవయవ నిర్మాణాన్ని కూడా పరిశోధించాడని ఎక్కువమందికి తెలియకపోవచ్చు. అనేక మృతదేహాలని పరీక్క్షించి, తన చిత్రలేఖన చాతుర్యంతో వాటిని శాస్త్రీయంగా గ్రంధస్థం చేసాడు. Proportion of Man అని వ్యవహరింపబడే (ప్రక్క చూపించిన) చిత్రం అనేకమంది ని పరీక్షించిన తరువాత, సగటు (mean) అధారంగా ఒక పరిపూర్ణమానవుని శరీరసౌష్టవం ఎలా ఉండాలి అన్నదానికి సమాధనంగా గీసాడని ఒక వాదన. ఈ చిత్రం మేము తీసిన Proportion of Graduation అనే వీడియో కి ప్రేరణ.

ఇక్కడ graduate అంటే పట్టభద్రుడు. Proportion of Graduation కి దృశ్యరూపం ఇవ్వాలి అంటే, పరిపూర్ణ పట్టభద్రుని లో ఉండాల్సిన లక్షణలు ఏంటి? అది ఎలా సాధ్యం? అన్న ప్రశ్నలకి సమాధాన్ం వెతకాలి( ఇంకా వెతుకుతూనే ఉన్నాం). తెలుసుకొనే ప్రయత్నంలో, ఈ ఉపమానం చూడండి.

ఒక విగ్రహం/శిల్పం తయారు కావాలంటే, శిలతోపాటూ, ఉలి ఇత్యాది పరికరాలని ఉపయోగించి, కఠినమైన శిలకి జీవంపోసి అందమైన శిల్పంగా తయారుచెయ్యగల శిల్పాచార్యుడు కూడా ఉండలి. మరి వీరిద్దరి సంబంధం ఎటువంటిది?

శిల్పంకి ముడి పదార్దం శిలే కదా. అంటే, శిల్పాన్ని ఎవరూ గాల్లోంచో, మరేదో మాయచేసో తయారుచెయ్యలేరు. శిల్పంగా మార్పుచెందగలదు ఏ శిలాఅయినా. కానీ, ఒక అధ్భుత కళాఖండంగా మార్పుచెందాలి అంటే, మారాలనే ఆకాంక్ష శిలకి ఉండడంతోపాటూ, తగిన గురువు చేతిలో పాడాలి. ఉలి ఆటుపోటుల్ని తట్టుకోవాల ఓర్పు, సహనం కావాలి. మరి గురువు లక్షణాలు ఎలా ఉండాలి? తనవద్ద ఉన్న ముడిపదార్ధాన్ని ఎలా మలుచుకోవాలో తెలిసుండాలి. ఉలిని ఓడుపుగా పడుతూ, ఎప్పుడు, ఎక్కడ సుతిమెత్తగా చెక్కాలో, ఎప్పుడు ఎంతమోతాదులో, ఒక్కబాదు బాదాలో తెలుసిఉండాలి. తనఆధీనంలో ఉన్నంతకాలం శిల యొక్క సంపూర్ణభాద్యతవహించాలి.

చివరిగా ఒక masterpiece తయారుకావాలి అంటే ఒక master కావాలి, ఒక piece కూడా కావాలి. పై భావంతో Proportion of Graduaiton వీడియో ని క్రింద చూడండి.

ఇందులో రెండు tracks సమాంతరంగా నడిస్తూంటాయి. అప్పుడే ప్రవేశం లభించిన విద్యార్ధి ఒక పక్క, ఎమీలేని తెల్లకాగింతం ఒక పక్క. తెల్లకాగితం డావిన్సీ వంటి master చేతిలో పడితే, విద్యార్ధి ఒకా అత్యున్నతమైన విశ్వవిద్యాలయం (ఇక్కడ Texas A & M University) లో చేరతాడు. ఇద్దరూ కూడా అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితులని విజయవంతంగా ఎదుర్కొంటారు. కాగితం, అద్భుతమైన కళాఖండంగా రూపుదిద్దుకోటే, విద్యార్ధి పట్టభద్రుడై జీవితాన్ని ఎదుర్కోవడనికి సన్నద్ధుడౌతాడు.

Discover the masterpiece within
A & M: Finest craftsmen since 1876

అన్న tag-line తో ముగుస్తుంది.

వీడియో గురించి కొన్ని విశేషాలు:

ఇందులో నటించిన అబ్బాయి undergraduate, రష్యన్
అసలు footage అంతా shoot చేసేవరకు ఈ concept అనుకోలేదు. దాదాపు editing తోనే ఈ story చెప్పడం జరిగింది
నేపధ్యసంగీతం అందించిన వ్యక్తి myspace లో పరిచయం. ఫ్రాన్స్ దేశస్థుడు

ఆంధ్రామృతం దత్తపూరణం

2009-01-20T18:38:00.000-08:00

ఆచార్యులు చింతా రామకృష్ణారావు గారిచ్చిన దత్తపూరణం

"అక్క, చెల్లె, బావ, అన్న" అన్న పదాలతో "రామాయణానికి" సంభందించి ఒక పద్యం రాయాలి. నేను చేసిన ప్రయత్నం ఆటవెలది లో:

ఆ.వె:

"బావ" యనుచు వెంటపడిన రావణుచెల్లె
లముకుచెవులు కోసె లక్ష్మణుండు
అక్కసుతొవెడెలెను రక్కసి "అమ్మా! హు"
అని వగచుచు చేరెనన్న దరికి

ఇందులో, "బావ యనుచు వెంట పడిన" అన్న ప్రయోగం కొంచం వాడుకభాషకి దగ్గరలో ఉంది. దీని ఇంకాబాగా రాస్తే బావుణ్ణు. కానీ ఛందస్సుతో పని కాబట్టి నాకింకా అంత భావస్వేచ్ఛ రాలేదు. ప్రస్తుతం ఛందసు కోసమే ప్రయాస పడాల్సి వస్తొంది.

ఆచార్యులు కొన్ని తప్పులు సవరించారు. వాటిని comments లో చూడగలరు.

దద్దోజనం మీద

2009-01-17T18:20:00.000-08:00

ఆ.వె

గుమ్మపాల పెరుగు, కమ్మని తాళింపు
మేళవించినన్నమె గద, విందు
లందు జిహ్వనాడులచెలి దద్దోజనం
తన్నెఱగని జనము దద్దు జనమె!

భావం:
గుమ్మపాలుతోడుపెట్టిన గడ్డపెరుగు అన్నంకి,
ఎండుమిరప, శనగపప్పు ఇత్యాలుదలతో పోపు ( తాళింపు) పెడితే, రుచిని గ్రహించే నాడులకి ప్రియమైన దద్దోజనం సిద్ధం.

ఇంతవరకూ భోజనంలో దద్దోజనం తినని జనం, నిజంగా దద్దు (నిర్భాగ్య) జనం సుమీ! :)

గమనిక:
1)ఇది సరదాకి రాసినది, ఆటవెలదితో కూస్తీలో భాగంగా!
2)వ్యాకరణంలో దోషాలున్న తెలుపగలరు.

సమోసా : వహ్ క్యా బాత్ హై

2009-01-17T00:12:00.000-08:00

ఇది బహుళ జనాభిప్రాయమే కదా! మరి ఆటవెలది లో సమోసాపై పద్యం చూడండి:

ఆ.వె

దట్టముగను, కట్టుదిట్టముగను పిండి
పొట్టనాలుగడ్డ, పోవునంత
ఉల్లిగడ్డ, బాగమఱిగినానూనెలొ,
వేగినా సమోస, వడిగతినుము! ||

ఎందుకు అంటారా, ఆలసించినఆశాభంగం

ఎందులకింకెందులకీ సమాలోచనలు
సాలు, సాలు, రసాలూరు సమోసాలు!

అంటూ సమోసాలు తింటూ బ్లాగులు చదువుకోండి :).
పై పద్యం మొన్న potluck dinner లో మా అందరికీ సమోసాలు చేసిపెట్టిన భానువాళ్ళ అమ్మగారికి అంకితం

ps: పెద్దలు వ్యాకరణ దోషాలు ఉంటే సూచించగలరు.

ఆటవెలది లో మొదటిపద్యం

2009-01-15T21:37:00.000-08:00

నేనింతవరకూ ఛందోబద్ధంగా ఎప్పుడూ రాయలేదు. నాకు ఎప్పటినుంచో ఈ కోరిక తీరని కోరికలాగే ఉండిపోయింది. ఆంధ్రామృతం వారు ఆశువుగా పద్యాలు చెప్పడం చూసి, స్ఫూర్తిపొంది ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నాను.

ఆటవెలది:
జఱభి నవ్వినంత, జాణతనంబంత
నెఱగి జాబిలి, విటునె మరపించె
ఉత్పలాక్షి గాంచి ఊసులుబోయెనా
వన్నె, విరిసి మెరిసి వెన్నెలగుచు

ఆటవెలది ఓ చిన్ననవ్వు విసరగానే, అందులోని జాణతనమంతా గ్రహించినా చందురుడు, రసికాగ్రేసరుడైన విటుడినే మరపించేడు. కలువల వంటి కన్నులుకల ఆ జవ్వనాంగిని చూడగానే, కలువలరేని వన్నెలు, చిన్నెలు, వెన్నలగ మారి విరిసేయి, మెరిసేయి.

పద్యం ఎన్నోరూపాంతరాలుచెంది ఆవిధంగా వచ్చింది. ఎన్నిమార్పులు, చేర్పులూ జరిగేయి, పద్యంరాయడంలో పడ్డపాట్లు గురించి తెలుసుకోవాలంటే ....

ఎలా అనేది క్రింద వివరించాను చూడండి.

ముందు రాసింది ఇది:
ఉత్పలాక్షిన్ గాంచిన, శశి ఉష సొగసుల
వన్నె, వెన్నెలందు విరిసె, మెరిసె
జఱభి నవ్విన, జాబిలి చెక్కిలి, చికి
లించిన చెలియ కలల కనుబొమ్మ

భావం:
కలువల వంటి కన్నులు గల చిన్నాదాన్ని చూసిన కలువలరేని (చంద్రుని) కాంతుల సొగసులు వెన్నెలలో విరిసి, మెరిసేయిట. ఆ సుందరాంగి నవ్వితే, చంద్రుడి బుగ్గలు, ఆమె అందమైన కనుబొమ్మల్లా బాణంవంగినట్టు సొట్టబోయాయిట.

ఆటవెలది లక్షణాలు:
1) ఒకటి, మూడు పాదాల్లో రెండు ఇంద్రగణాలు, మూడు సూర్య గణాలు ఉండాలి
2) రెండు, నాలుగు పాదాల్లో అయిదు సూర్య గణాలు ఉండాలి
3) ప్రతీ పాదంలో మొదటి అక్షరం, నాల్గవ గణంలో మొదటి అక్షరం తో "యతిమైత్రి" ఉండాలి.

వీటిని ఆధారంగా రాసిని పద్యాన్ని చూద్దాం:

మొదటి పాదం గణ విభజన:
(btw, U అంటే గురువు, I అంటే లఘువు)

ఉత్పలాక్షిన్(UIUU) గాంచిన(UII), శశి(II) ఉష(II) సొగసుల(IIII)
కలిపిరాస్తే UIUUUIIIIIIIIII
గణాలుగా విభజిస్తే UIU, UUI, III, III, III
అవివరుసగా ర, త, న, న, న
ర, త లు ఇంద్రగణాలు, న సూర్య గణం
ఊ, ఉ లు యతిమైత్రి కలిగిఉన్నాయ

రెండవ పాదం గణ విభజన:

వన్నె(UI), వెన్నె(UI) లందు(UI) విరిసి(III), మెరిసె(III)
కలిపిరాస్తే UIUIUIIIIIII
గణాలుగా విభజిస్తే UI, UI, UI, III, III
అవిఅన్నీ గలము, గలము, , గలము న, న (, గలము అంటే "గురువు+లఘువు"అని)
"గలము", "న" ఇవి మాత్రమే సూర్య గణాలు
వ, వి లు యతిమైత్రి కలిగిఉన్నాయ

మూడా పాదం గణ విభజన:

జఱభి(III) నవ్విన(UII), జాబిలి(UII) చెక్కిలి(UII), చికి(II)
కలిపిరాస్తే IIIUIIUIIUIIII
గణాలుగా విభజిస్తే III, UII, UII, UI, III
అవిఅన్నీ న,భ, భ, గలము, న, గణాలు
"గలము", "న" ఇవి మాత్రమే సూర్య గణాలు, మిగతావి ఇంద్రగణాలు
జ, చె లు యతిమైత్రి కలిగిఉన్నాయ

నాల్గవ పాదం గణ విభజన:

లించిన(UII) చెలియ(III) కలల(III) కనుబొమ్మ(IIUI)
కలిపిరాస్తే UIIIIIIIIIIUI
గణాలుగా విభజిస్తే UI, III, III, III, UI
అవిఅన్నీ "గలము", న, న, న, "గలము", గణాలు
"గలము", "న" ఇవి మాత్రమే సూర్య గణాలు
లి, ల యతిమైత్రి కలిగిఉన్నాయ

కాని:
పెద్దలు చింతా రామకృష్ణారావు గారు, నరహరి గారు, రాఘవ గారు, , చదువరి గారు కొన్ని తప్పులు పట్టేరు వారికి నా కృతజ్ఞతలు.

అవి:
1) ఆ.వె లో మొదటి, మూడు పాదాల్లో 3 సూర్యగణాలు, 2 ఇంద్రగణాలు వరసగా రావాలి. నేను మొదటి రాసినదాంట్లో, ordering లేదు.
2) ఆ.వె లో యతిప్రాస కుదురుతుంది. ఇంతకుముందు ఈ విషయంనాకు తెలియదు.
పై రెండు సూచనలనీ పరిగణన లోకి తీసుకొని, ముందు రాసిన పద్యాన్ని ఈ విధంగా మారిస్తే,

జఱభి నవ్వినంత, జాణతనంబంత
నెఱగి జాబిలి, విటుని మరపించె
ఉత్పలాక్షిని గనినంత, పున్నమిరేని
వన్నె, విరిసె మెరిసె వెన్నెలగుచు

వచ్చింది. మీరు గమనిస్తే, మొదటి రెండు పాదాల్లోనూ, యతి, చివరి రెండు పాదాల్లో ప్రాసయతి కి ప్రయత్నించినట్టు తెలుస్తుంది. కానీ, ఇందులో కూడ తప్పులు ఉన్నాయి. ఆచార్యులు చింతా రామకృష్ణారావు ఎంతో వ్యయప్రయాసలకోర్చి, సవివివరంగా comments ద్వారా తెలియజెప్పేరు. వారు సూచించినవిధంగా రెండో పాదంలోను, మూడోపాదంలోనూ యతిని సరిచేస్తే వచ్చినది:

జఱభి నవ్వినంత, జాణతనంబంత
నెఱగి జాబిలి, విటునె మరపించె
ఉత్పలాక్షి గాంచి ఊసులుబోయనా
వన్నె, విరిసి మెరిసి వెన్నెలగుచు

నేను పైనవ్యక్తపరచినవి ఒక చిన్న పుస్తకం చూసి నేరుచుకుని, extrapolate చేసినవి. నాకు వీటిమీద పెద్దగా జ్ఞానంలేదు. పదోతరగతి వరకు కొంచం తెలుగు వ్యాకరణం చదువుకొన్నాను. ఉత్పలమాల, చంపకమాల, మత్తేభం, శార్ధూలం ఇవి మాత్రమే చదివినట్టుగుర్తు. అవిమరచిపోయి దశాబ్దంపైగాకావస్తోంది. అందుకే, ఒక వ్యాకరణ పుస్తకం ముందు పెట్టుకొని, కొంచం practice చేసాను. తెలిసిన పద్యానికి, గణవిభజన వగైరాలని. పద్యం ఇస్తే, అది కోవలోకి వస్తుందోచెప్పడం వరకూ పర్వాలేదు, కానీ, సూత్రాలని అనుసరిస్తూ రాయడం మాటలు కాదు అని తెలిసుకున్నాను. అప్పుడు, మన కవులమీదా అమాంతం గౌరవభావం, ఆరాధ్యనాభావాం ఉన్నదానికి ఒక వెయ్యిరెట్లు పెరిగాయనడంలో ఏ మాత్రం అతిశయోక్తిలేదు.

నేను పైన రాసిన నాలుగు పదాలు చాలా వరకు trial & error తరువాత వచ్చినవి. ఎలాఅంటే:

స్థూలంగా ముందు ఒక భావంకొని, rough draft తయారుచేసి, లఘువులుగా, గురువులుగా, విభజించి, గణాలు గుర్తించాలి. తరువాత అవి ప్రాధమిక సూత్రాలకి అణుగుణంగా ఉన్నాయోలేదో చూసుకోవాలి. అలా లేకపోతే నానార్ధాలో, పర్యాయపదాలో వాడడం, లేదూ అంటే వ్యాక్యాన్ని direct/indirect speech, active/passive voice లాగ మార్చడం, ఇంకా కుదరకపోతే, కొంచం భావమార్చడం చెయ్యాలి. నామటుకు, ఇదొక maths puzzle లా అనిపించింది. ఆటవెలది లో, ఉండాల్సినవి సూర్యగణలు (మొత్తం 2), ఇంద్రగణాలు(మొత్తం 16). గణవిభజన (parsing) ఎలాగైనా చెయ్యొచ్చు (మొత్తం 5 గణాలు ఉండేలా చూసుకోవాలి). కాబట్టి చాలా freedom ఉంది. ముందు ఒక రెండు పదాలు, చివర పదం అనుక్కొని, మధ్యలో ఏఏ పదాలు పడతాయో permutations ద్వారా ప్రయత్నించొచ్చు. ఇవి నేను try చేసిన methods. కావునా, handle with care :)

ps: వ్యాకరణం, ఛందస్సు తెలిసినవారు ఇందులో ఏవైనా తప్పులుంటే సరిదిద్దగలరు.

ఈ కాలం కుర్రాళ్ళకి

2009-01-13T10:39:00.001-08:00

taste అంటూ ఒకటి ఏడ్చింది కదా!

ఏంటి అలా గుర్రుగా చూస్తున్నారు? ఈ మాటలు నేనన్నవి కాదు. TV9 ఏంకరమ్మో, ఏంకరమ్మకి రాసిపెట్టిన రైటరుదో!

విషయం ఏమిటి అంటే, అ మధ్యఎప్పుడో tv9 వాళ్ళు "youtube లో telugu spoofs" మీద కార్యక్రమం ప్రసారం చేసేరుట. అందులో మీవీడియో కూడా ఉంది చూడాండి అని ఒక స్నేహితుడు ఈ లంకె(వీడియో) పంపాడు. అంతా బానే ఉందికానీ, spoofs ని cover చేస్తూ, మధ్య మధ్యలో ఏంకరమ్మ వ్యాఖ్యానమే, బియ్యంలో రాళ్ళ లాగ, కలుక్కు, కలుక్కు మంటూ!

అందులో మచ్చుక్కి:
"ఈ కాలం కుర్రాళ్ళకి taste అంటూ ఒకటి ఏడ్చిందికదా".

ఓసి నీ దుంపతెగా!
ఏంకరమ్మా, ఏమి మా ఖర్మా,
అనుకోవడం మా వంతయ్యింది.

ps: మీరు కూడా నేనిచ్చిన లంకె కి వెల్లి (ఆ ఏంకరమ్మ అలాగే పలుకుతుంది మరి, "వెళ్ళి" అనలేదు కాబోలు, వీళ్ల తెగులు తగలెయ్య ) ఏంకరమ్మా, ఏమి మా ఖర్మా, అనుకోవడం మీ వంతవుతుందేమో చూడండి.